Cyflwyniad

Astudio hormonau yw endocrinoleg. Cynhyrchir hormonau gan y rhwydwaith o chwarennau yn y corff a elwir yn system endocrin.

Mae hormonau'n hanfodol ar gyfer ein goroesiad bob dydd. Maent yn rheoli ein tymheredd, cwsg, hwyliau, straen, twf a mwy.

• Pitwitaidd
• Adrenal
• Thyroid
• Gonadau
• Anhwylderau calsiwm

Gall cleifion gael eu hatgyfeirio at ofal eilaidd gan eu meddyg teulu neu o arbenigedd ysbyty arall.

Cyngor meddygol y tu allan i oriau gwaith

Os oes angen cyngor brys arnoch chi neu rywun rydych chi'n gofalu amdano y tu allan i oriau gwaith arferol, ffoniwch GIG 111 Cymru.

Bydd nyrs neu feddyg teulu yn eich dosbarthu'n ofalus. Gallant gynnig cyngor, rhoi presgripsiynau, neu drefnu apwyntiad wyneb yn wyneb os oes angen.

Rheolau diwrnod salwch ar gyfer cleifion endocrin

Mae'r dudalen hon ar wefan Sefydliad y Pituitary yn manylu ar y rheolau ar gyfer diwrnodau salwch.

Mae'r rhain yn arbennig o bwysig i gleifion sy'n cael therapi amnewid steroidau (e.e. hydrocortisone, prednisolone) neu sydd ag annigonolrwydd adrenal:

1. Peidiwch byth â rhoi'r gorau i steroidau yn sydyn.
2. Dyblwch eich dos steroid geneuol arferol yn ystod salwch (e.e. twymyn, chwydu, llawdriniaeth, trawma).
3. Os ydych chi'n chwydu neu'n methu â chymryd meddyginiaeth drwy'r geg, ceisiwch sylw meddygol brys gan y gallai fod angen hydrocortisone chwistrelladwy arnoch chi.
4. Cariwch Gerdyn Argyfwng Steroid a breichled Rhybudd Meddygol.
5. Cadwch becyn chwistrellu hydrocortisone brys os yw wedi'i ragnodi.

Argyfwng adrenal a amheuir?

Os ydych chi neu rywun rydych chi'n gofalu amdano yn dangos arwyddion o argyfwng adrenal fel:

• Gwendid neu bendro difrifol
• Pwysedd gwaed isel
• Cyfog/chwydu
• Dryswch neu gwymp

Rhaid i chi ffonio 999 ar unwaith. Mae hwn yn argyfwng meddygol.