Diffyg Maeth

Beth yw deietegydd?

Mae deietegwyr yn gweithio mewn amrywiaeth o leoliadau a gallant eich helpu i gyflawni eich anghenion maethol o fwydydd a diodydd.

Dilynwch y ddolen hon i wylio'r ‘BDA Beth yw deietegydd’ fideo ar YouTube.

Mae rhai deietegwyr yn gweithio'n benodol ym maes diffyg maeth a gallant helpu i asesu risg person o ddiffyg maeth, a gallant helpu i atal/trin hyn.

 

Beth yw diffyg maeth?

Diffyg maeth yw'r term a ddefnyddir pan nad yw'ch corff yn cael y cydbwysedd o faeth sydd ei angen arno i aros yn iach. Gall hyn gael ei achosi gan gymeriant deietegol annigonol neu oherwydd amsugno maetholion llai. Gall hyn arwain at golli pwysau ac iechyd gwael, gan ei gwneud hi'n anoddach ymladd heintiau.

Mae yna lawer o resymau pam y gallai fod yn anodd bwyta neu yfed cystal ag arfer. Gallai'r rhain gynnwys cael anhawster cael mynediad at fwyd, teulu neu ffrindiau ddim yn gallu helpu i baratoi neu gynorthwyo gyda phrydau bwyd, newidiadau i'ch archwaeth, anawsterau llyncu, hwyliau isel neu bryderon ariannol.

Mae pobl sy'n dioddef o ddiffyg maeth yn fwy tebygol o ymweld â'u meddyg teulu, ac yn fwy tebygol o gael eu derbyn i'r ysbyty.

Felly mae'n bwysig gallu nodi/trin diffyg maeth cyn gynted â phosibl er mwyn gwella canlyniadau i gleifion.

 

A ddylwn i fod yn bryderus/beth ddylwn i edrych amdano?

Efallai y bydd risg o ddiffyg maeth os ydych chi neu rywun rydych chi'n gofalu amdano:

  • sydd heb lawer o chwant bwyd
  • yn cael trafferth bwyta digon
  • o dan bwysau neu wedi colli pwysau heb ei gynllunio yn ddiweddar

 

Os ydych chi'n pryderu yna gallwch chi gynnal hunanasesiad i weld a ydych chi'n debygol o fod mewn perygl. Gallwch gael mynediad at offeryn hunanasesu gan ddefnyddio'r dolenni canlynol:

Rhestr wirio maeth ar gyfer cleifion  

Cyfrifiannell MUST (Offeryn Sgrinio Diffyg Maeth)

 

 

Beth ddylwn i ei wneud os ydw i'n meddwl fy mod i mewn perygl?

Os ydych chi'n teimlo y gallech chi neu rywun rydych chi'n gofalu amdano fod mewn perygl, siaradwch â'ch meddyg teulu. Bydd y meddyg teulu yn gallu cynnal asesiadau pellach i nodi risg, rhoi cyngor rheng flaen i helpu i wella cymeriant deietegol ac atgyfeirio at y deietegydd os oes angen.

Os cewch eich atgyfeirio at ddeietegydd, gallech gael eich asesu yn un o'n clinigau cleifion allanol neu dros y ffôn. Gellir trefnu ymweliadau cartref hefyd lle bo angen, h.y. i'r rhai sy'n gaeth i'r tŷ.

Os yw eich perthynas mewn cartref gofal gellir ei asesu yn y cartref. Gofynnwch i'r cartref gofal sgrinio am ddiffyg maeth ac atgyfeirio trwy'r meddyg teulu os yw'n briodol.

 

Awgrymiadau ar gyfer cynyddu cymeriant

  • Gall prydau bach, mynych fod yn haws i'w rheoli os yw eich archwaeth yn wael
  • Dewiswch fersiynau braster llawn o gynhyrchion e.e. llaeth, iogwrt
  • Cynhwyswch fyrbrydau rhwng prydau e.e. cwstard, iogwrt trwchus a hufennog, pwdin reis
  • Anelwch at 2-3 diod maethlon y dydd e.e. ysgytlaethau, siocled poeth/ coffi llaethog
  • Rhowch gynnig ar atgyfnerthu llaeth gyda phowdr llaeth sych i gynyddu calorïau/protein
  • Ceisiwch atgyfnerthu eich prydau bwyd gyda chynhyrchion calorïau uwch e.e. menyn, caws, hufen

 

Ble alla i gael rhagor o wybodaeth?

Trosolwg o Ddiffyg Maeth a Gweminarau – Patientwebinars.co.uk

Wneud y Gorau o’ch Bwyd – Malnutritionpathway.co.uk

Bwyta'n Dda yn Hwyrach mewn Bywyd – Malnutritiontaskforce.org.uk

Bwyta, yfed a heneiddio'n dda - Cymdeithas Deieteg Prydain (BDA)

Canfod a thrin diffyg maeth - Cymdeithas Deieteg Prydain (BDA)

Hydradu mewn oedolion hŷn - Cymdeithas Deieteg Prydain (BDA)

Atal a rheoli anafiadau pwysau - Cymdeithas Deieteg Prydain (BDA)

 

 

Anhawster siopa/coginio?

Os yw coginio/siopa yn anodd, gallai danfoniadau o'r archfarchnad fod yn opsiwn defnyddiol. Mae'r rhan fwyaf o archfarchnadoedd yn cynnig gwasanaeth dosbarthu i'r cartref os ydych chi'n gallu siopa ar-lein. Os na allwch archebu ar-lein, bydd rhai archfarchnadoedd yn derbyn archeb dros y ffôn.

 Os yw coginio yn anodd, gallech geisio defnyddio gwasanaethau dosbarthu cartref sy'n cynnig prydau bwyd wedi'u paratoi ymlaen llaw.

Gall cynhyrchwyr dosbarthu prydau bwyd fel Wiltshire Farm Foods ac Oakhouse Foods fod o gymorth os ydych chi'n cael trafferth gwneud prydau bwyd.

Dilynwch y ddolen hon i wefan Wiltshire Farm Foods

Dilynwch y ddolen hon i wefan Oakhouse Foods

 

Pryderon ariannol?

Os yw pryderon ariannol/cyllidebu yn broblem, gallai'r dolenni canlynol fod yn ddefnyddiol:

Bwyta'n dda, gwario llai - Cymdeithas Deieteg Prydain (BDA)

Syniadau ar gyfer Cwpwrdd Stôr Sylfaenol - Cymdeithas Deieteg Prydain (BDA)

Bwyta'n iach ar gyllideb | Sefydliad Maeth Prydain

Bwyta'n iach ar gyllideb dynn: 6 awgrym gorau - Sefydliad Prydeinig y Galon (BHF)

Bwyta'n Dda ar Gyllideb – Age UK

 

Gellir cael mynediad at fanciau bwyd hefyd i gyflenwi bwyd brys mewn cyfnodau o argyfwng. Gall Ymddiriedolaeth Trussell eich helpu i ddod o hyd i'ch banc bwyd lleol, a rhoi cyngor ar sut i gael mynediad at hwn.

https://www.trusselltrust.org/get-help/emergency-food/

Ffôn: 01722 580 180