Gwella bywyd gyda phoen hirdymor - astudiaethau achos

Wendy Stanton

Mae Wendy Stanton, sydd wedi colli aelod, wedi dioddef poen am y rhan fwyaf o'i hoes, ond mae cyfuniad o ddulliau – yn fwy felly na meddyginiaeth – bellach yn caniatáu iddi wneud pethau na fyddai wedi'u hystyried o'r blaen.

Mae Wendy, 56 oed, yn dioddef o boen cefn hirdymor a sciatica, ac mae hi hefyd wedi cael diabetes math 1 ers dros 30 mlynedd. Cafodd ei throed dde ei thorri i ffwrdd wyth mlynedd yn ôl ar ôl torri ei throed mewn damwain yn 2006.

I frwydro yn erbyn poen ei chyflyrau hirdymor, mae Wendy wedi defnyddio amryw o feddyginiaethau dros y blynyddoedd. Ond mae dull cyfannol, gyda chymorth lefel isel o feddyginiaeth, wedi bod o'i gwasanaeth gorau. Mae meddylfryd cadarnhaol a derbyn na fydd poen byth yn diflannu'n llwyr ond y gellir ei reoli wedi profi'r ffordd ymlaen.

Dywedodd Wendy: “Gall dioddef poen hirdymor fod yn flinedig iawn, nid yn unig yn gorfforol ond yn feddyliol hefyd.

“Rydych chi'n deffro mewn poen ac yn mynd i'r gwely mewn poen. I rai pobl, maen nhw'n teimlo mai meddyginiaeth gref yw eu dull gorau, ond nid dyna'r achos i mi.

“Derbyn fy mod i’n byw gyda lefel benodol o boen oedd y man cychwyn. Gallwn i naill ai ddelio ag e neu adael iddo fy llusgo i lawr, ac mae hynny’n bwynt hollbwysig yn eich camau nesaf. Peidiwch â chanolbwyntio ar yr hyn na allwch chi ei wneud – edrychwch ar yr hyn allwch chi ei wneud!

“O hynny ymlaen mae wedi bod yn fater o archwilio beth sy’n gweithio i mi. Mae fy holl broblemau hirdymor, fel fy mhoen cefn, wedi cael eu datrys gyda rhywfaint o leddfu poen – nid swm enfawr – ond digon i mi geisio dulliau mwy cyfannol.”

Mae'r dulliau hynny wedi dod ar ffurf gwahanol ddulliau sydd wedi darparu buddion corfforol a seicolegol.

 Dywedodd Wendy: “Mae'r boen o'r sciatica fel poen diflas sydd yno bob amser ar fy ochr chwith. Gallaf ei deimlo'n rhedeg i lawr fy nghoes - mae'n gwneud fy nghoes chwith yn wan - ac mae ar ei waethaf pan fyddaf yn gorwedd i lawr.

“Mae fy mhoen cefn yn fwy acíwt, ond rydw i wedi darganfod bod gwneud llawer o ymestyn yn helpu’n fawr. Os na fyddwn i’n gwneud hynny, byddwn i’n stiff iawn a byddai’n effeithio arna i am weddill y dydd. Ni allaf bwysleisio pwysigrwydd ymestyn ddigon.

“Mae hynny wedi fy helpu’n gorfforol, ond mae yna bethau y gallwch chi eu gwneud a all eich helpu chi’n seicolegol hefyd. Peth mawr i mi oedd ymuno â grŵp rheoli poen yng Nghanolfan Adnoddau Port Talbot ger Ysbyty Castell-nedd Port Talbot. Roedd yn ymwneud â derbyn poen a sut i ddelio ag ef yn ein ffordd ein hunain – fe ryddhaodd fy ymennydd.

“Ers hynny, rydw i wedi dod yn ddeiliad tocyn tymor i Ddinas Abertawe, a oedd yn gamp fawr i mi oherwydd roedd angen i mi ofyn am help gan ffrindiau gan fod angen cynorthwyydd personol arnaf oherwydd fy sciatica. Cyn y cwrs rheoli poen, byddwn i wedi bod yn rhy falch i ofyn am help.

“Rydw i hefyd wedi ymuno â champfa. Rydw i'n gwneud rhywfaint o bwysau ysgafn, sydd wedi cryfhau rhannau o fy nghorff. Mae hynny yn ei dro yn helpu gweddill fy nghorff i weithredu'n well.

“Dyna bethau na fyddwn i wedi’u gwneud o’r blaen. Maen nhw wedi rhoi manteision corfforol, seicolegol a chymdeithasol i mi.

“Rwy'n credu eich bod chi'n poeni mwy yn gorfforol pan fyddwch chi'n teimlo'n isel eich ysbryd, ac fe helpodd yr holl bethau hynny i dynnu fy meddwl oddi ar y boen.

“Mae’n ymwneud ag adio’r buddugoliaethau bach at ei gilydd a chael y meddylfryd cadarnhaol hwnnw.”