Poen a meddyginiaeth

Mae poen yn effeithio ar bawb rywbryd yn eu bywyd. Efallai oherwydd damwain neu anaf, ond gall poen hefyd ddod o gyflyrau eraill fel diabetes, arthritis neu rywbeth sydd wedi gwella, fel yr eryr. Mae rhai pobl yn cael poen heb unrhyw reswm amlwg.

Pan fyddwch chi'n cael poen, efallai y byddwch chi'n cymryd meddyginiaeth analgesig neu 'boenliniarwyr' fel y'u gelwir yn fwy adnabyddus.

Gall y term 'lliniarydd poen' wneud i chi feddwl, drwy eu cymryd, y bydd y boen yn diflannu'n llwyr. Weithiau, gallai hyn fod yn wir. Fodd bynnag, mae'n annhebygol y bydd lliniaryddion poen yn tynnu'r boen i ffwrdd yn llwyr i'r rhan fwyaf o bobl, y rhan fwyaf o'r amser. Mae nifer o wahanol feddyginiaethau lliniarydd poen y gallech gael eu cynnig:

Paracetamol a chyffuriau gwrthlidiol ansteroidaidd fel ibuprofen a naproxen
Opioidau fel codin, dihydrocodein, buprenorffin, tramadol, morffin, ocsycodon a fentanyl
Cyffuriau i drin poen nerfau fel amitriptyline a duloxetine, sydd hefyd yn feddyginiaethau gwrth-iselder, a gabapentin a pregabalin, y gellir eu defnyddio hefyd i drin epilepsi a phryder.

A picture of pills

Ar gyfer poen parhaus, prif nod y driniaeth yw cael ansawdd bywyd gwell. Gall poenliniarwyr leihau dwyster y boen i wella gallu person i ymgysylltu â bywyd. Fodd bynnag, mae llawer o bryderon nad yw'r meddyginiaethau hyn, opioidau a gabapentinoidau yn benodol, mewn gwirionedd yn ddefnyddiol iawn ar gyfer cyflyrau poen hirdymor. Gall poenliniarwyr achosi sgîl-effeithiau a phroblemau iechyd hirdymor eraill. Mae tystiolaeth y gall defnyddio'r meddyginiaethau hyn arwain at ddibyniaeth ac weithiau caethiwed. Os ydych chi'n poeni y gallech chi (neu rywun rydych chi'n ei adnabod) fod yn ddibynnol ar feddyginiaeth poen, cysylltwch â'ch meddyg teulu / anogwch nhw i gysylltu â'u meddyg teulu, i drafod ffyrdd eraill o reoli'r boen.

Bydd gan feddyginiaethau a ragnodir ar gyfer poen effeithiau gwahanol ar wahanol bobl. Felly, dylid eu hadolygu'n gynnar a'u monitro'n agos. Mae 'dechrau'n isel' a 'mynd yn araf' yn ddull da ar gyfer meddyginiaethau poen sydd newydd eu rhagnodi i helpu i leihau sgîl-effeithiau. Gellir cynyddu'r dos yn raddol yn dibynnu ar effeithiolrwydd.

Mae effeithiolrwydd meddyginiaeth yn dibynnu ar y cydbwysedd rhwng y manteision a'r sgîl-effeithiau i bob unigolyn. Os ydych chi wedi bod yn defnyddio meddyginiaethau lleddfu poen ers mwy na thri mis ac nad ydych chi'n credu eu bod nhw wedi newid bywyd er gwell, siaradwch â'ch fferyllydd neu weithiwr gofal iechyd proffesiynol arall ynglŷn â chael adolygiad o'ch meddyginiaethau. Gallant hefyd drafod y nifer o ffyrdd eraill y gallwch chi gael cefnogaeth i fyw'n well gyda phoen.

Mae'n bwysig cofio y gall llawer o bethau ddylanwadu ar boen ac nad meddyginiaeth poen hirdymor yw'r unig opsiwn. Gweler y fideo uchod, a ddatblygwyd gan Hunter Integrated Pain Service i gael gwybod mwy.

Am ragor o wybodaeth am feddyginiaeth poen, gweler gwefan Byw'n Dda gyda Phoen. Ar waelod y wefan fe welwch amrywiaeth o ddolenni defnyddiol, gan gynnwys adnoddau ar gyfer sgiliau hunanreoli allweddol y mae pobl â phoen yn eu cael fwyaf gwerthfawr. Ewch yma i ymweld â gwefan Byw'n Dda Gyda Phoen sy'n cynnig cyngor, cymorth a chefnogaeth ardderchog.

Arfer da o adolygu meddyginiaeth poen

Hyd yn oed os ydych chi'n teimlo bod eich meddyginiaeth yn gwella ansawdd eich bywyd, mae'n dal yn bwysig adolygu eich holl feddyginiaeth yn rheolaidd i sicrhau ei bod yn parhau i fod yn ddiogel ac yn briodol. Mae gofyn am adolygiad gyda'ch gweithiwr gofal iechyd proffesiynol yn arbennig o bwysig os nad yw eich poen wedi'i adolygu'n ddiweddar neu os yw wedi newid. Dylai adolygiad parhaus ddigwydd o leiaf bob chwech i ddeuddeg mis neu'n amlach os oes angen oherwydd symptomau sy'n gwaethygu, newidiadau mewn cyflyrau meddygol eraill neu ychwanegu meddyginiaeth newydd. Mae archwiliadau arferol yn fuddiol i sicrhau bod angen y feddyginiaeth o hyd ac yn parhau i fod yn effeithiol, i fonitro unrhyw sgîl-effeithiau a gwneud addasiadau dos pan fo angen.

Os ydw i'n cymryd meddyginiaeth poen hirdymor, beth alla i ei wneud i sicrhau ei bod hi'n dal yn briodol i mi a fy mhoen?

Gwnewch apwyntiad gyda'ch meddyg teulu (neu fferyllydd y practis) i drafod eich rheolaeth poen a'ch meddyginiaeth gyfredol.
Yn ystod eich apwyntiad, gallech ofyn i'ch meddyg teulu am y risgiau (e.e., sgîl-effeithiau) a'r manteision sy'n gysylltiedig â'r feddyginiaeth poen rydych chi'n ei chymryd. Nid yw hyn yn golygu y bydd eich meddyginiaeth poen yn cael ei hatal neu ei newid yn awtomatig, ond gallai eich helpu i wneud penderfyniadau am eich meddyginiaeth yn y dyfodol.
Cyn eich apwyntiad, meddyliwch am yr hyn sy'n bwysig i chi. Casglwch eich pryderon ac unrhyw gwestiynau a allai fod gennych ar gyfer eich gweithiwr gofal iechyd proffesiynol. Gallai hyn gynnwys eich math o boen, eich meddyginiaeth poen, y ffordd rydych chi'n teimlo neu unrhyw newidiadau yn eich bywyd o ganlyniad i'ch poen.

Mae gan Pain Concern UK offeryn defnyddiol a all eich tywys i wneud y gorau o'ch apwyntiad gyda'ch meddyg teulu. Ewch yma i gael gwybod mwy o ddogfen ar wefan Pain Concern UK.

Peidiwch â cheisio lleihau na rhoi’r gorau i feddyginiaethau poen ar eich pen eich hun gan y gallai hyn arwain at sgîl-effeithiau diddyfnu. Siaradwch â’ch Meddyg Teulu (neu Fferyllydd y Practis) yn gyntaf.

Dilynwch y ddolen hon i'n tudalen adnoddau ac ewch i'n hadran cyngor ar feddyginiaethau am ragor o wybodaeth.