Parti te Wythnos Rhoi Organau yn anrhydeddu teuluoedd rhoddwyr ym Mae Abertawe

Cynhaliwyd parti te arbennig i ddiolch yn fawr iawn i deuluoedd y rhoddodd eu hanwyliaid organau ac achub bywydau.

Roedd y digwyddiad, a drefnwyd gan Fwrdd Iechyd Prifysgol Bae Abertawe ac a gynhaliwyd gan yr Arglwydd Faer ym Mhlas Abertawe, yn cyd-daro ag Wythnos Rhoi Organau eleni, a gynhaliwyd o 21ain i 27ain Medi.

Ar draws Cymru, mae nifer y bobl sydd wedi mynegi eu dymuniad i fod yn rhoddwyr ar ôl eu marwolaeth wedi gostwng, tra bod nifer y bobl sy'n aros am organ wedi codi dros y blynyddoedd diwethaf.

Yn ei haraith, dywedodd Arglwydd Faer Dinas a Sir Abertawe, y Cynghorydd Penny Matthews: “Pan oedd y byd yn teimlo fel ei fod yn chwalu, fe ddewisoch chi ei roi yn ôl at ei gilydd i rywun arall. Yn eich awr dywyllaf o golled annisgwyl, fe edrychoch chi heibio i’ch galar eich hun i gynnig ail gyfle mewn bywyd i ddieithryn llwyr.

“Oherwydd eich cryfder, mae eich anwyliaid yn parhau i fyw, nid yn unig yn eich atgofion annwyl, ond yng nghuriadau calon, anadl a chwerthin pobl ddiolchgar ledled Cymru a thu hwnt.

“Nid oes geiriau digonol i ad-dalu’r math yna o ddyled, ond cofiwch hyn: nid yw eich dewrder yn cael ei anghofio.

“Mae eich anwyliaid yn arwyr, a chi yw gwarcheidwaid etifeddiaeth hardd. Ar ran Gwaed a Thrawsblaniadau’r GIG, Bwrdd Iechyd Prifysgol Bae Abertawe a’r derbynwyr sydd wedi cael rhodd bywyd, diolch o waelod ein calonnau. Diolch o galon.”

Dywedodd Kathryn Gooding, Nyrs Arbenigol Rhoi Organau ym Mae Abertawe: “Cynhaliwyd y digwyddiad i ddathlu ein teuluoedd rhoddwyr anhygoel sy’n meddwl am eraill ar eu dyddiau gwaethaf posibl.

“Maen nhw’n hollol anhygoel. Rydyn ni’n cadw mewn cysylltiad â llawer o’n teuluoedd ond mae mor hyfryd gallu eu casglu nhw yma heddiw.

“Mae angen enfawr i bobl gofrestru ar y gofrestr rhoi organau. Yr hyn rydyn ni'n ei ganfod yw, i deuluoedd sydd wedi cofrestru eu penderfyniad i roi, ei fod yn rhoi eglurder iddyn nhw, y gallan nhw helpu i wneud y penderfyniad hwnnw a chefnogi eu hanwyliaid.

“Dydyn ni ddim yn dda iawn yn y DU am siarad am ofal diwedd oes, na marwolaeth mewn unrhyw ffordd o gwbl mewn gwirionedd. Gall rhoi organau fod yn eithaf heriol i deuluoedd ond mae mor bwysig oherwydd ei fod yn brin iawn.

“Mae ein cyfraddau cydsynio wedi gostwng, fel y mae ein pwll poblogaeth o roddwyr posibl.

“Yn anffodus, bob dydd, mae rhywun yn marw wrth aros am drawsblaniad. Mae'r rhestr aros bellach yn sefyll ar ryw 8,500 ac, o hynny, mae tua 250 yn blant. Dw i'n meddwl bod y rhestr aros yng Nghymru hyd at 370 o bobl yn aros.

“Mae wir mor bwysig eich bod chi’n cymryd y ddwy funud i gofrestru eich penderfyniad ar y gofrestr rhoddwyr organau os hoffech i roi organau fod yn rhan o’ch gofal diwedd oes.

“Os yw eich teulu’n gwybod eich dymuniadau, mae’n golygu y gallant gefnogi hynny - yn sicr mae’r teuluoedd nad ydynt erioed wedi siarad amdano yn ei chael hi’n llawer anoddach iddyn nhw.”

Cynrychiolodd Jan Williams, Cadeirydd Bae Abertawe, y bwrdd iechyd ochr yn ochr â Chadeirydd ei Bwyllgor Rhoi Organau, Nicola Matthews.

Dywedodd Jan: “Mae’n anhygoel sut, yn yr amseroedd tywyllaf, mae teuluoedd yn ei chael hi’n bosibl rhoi gobaith i eraill pan maen nhw’n profi colled mor ddifrifol iddyn nhw eu hunain. Mae hynny wir yn siarad at galon popeth y mae rhoi organau yn ei olygu.

“Roedd yn brynhawn emosiynol iawn ac roedd mor bwysig dweud diolch. Roedd Nicola a minnau’n ddiolchgar iawn am y gwahoddiad i ddod a gwneud yn union hynny ar ran y bwrdd iechyd a phawb ym Mae Abertawe.”

Yn y llun uchod: Emma Gamble. Christine Gamble, Kathryn Gooding, Andrea Wallace a'i phartner.

Dywedodd un aelod o’r teulu yn y digwyddiad, Andrea Wallace: “Bu farw fy chwaer, Judy Finley, yn yr ysbyty yn Abertawe fis Rhagfyr diwethaf a phenderfynon ni roi ei horganau ar gyfer tri o bobl.

“Mae’n gwneud i mi deimlo’n falch iawn ei bod hi wedi gallu gwneud hynny.

“Ei phlant hi wnaeth y penderfyniad. Eisteddais i yn y cefndir a chefnogais y pedwar ohonyn nhw wrth iddyn nhw wneud y penderfyniad gyda’i gilydd. Roedd sut y daethon nhw at ei gilydd i wneud hynny yn wirioneddol, wirioneddol arbennig.

“Doedd neb yn gwybod dim byd. Daethant i gyd o’r pwynt o gael eu gofyn, dod at ei gilydd a thrafod yr hyn yr oeddent ei eisiau.

“Fel modryb, rwyf mor falch ohonyn nhw. A byddai fy chwaer mor falch ohonyn nhw, rydych chi'n cael eich teuluoedd cythryblus, iddyn nhw i gyd ddod at ei gilydd fel maen nhw wedi bod, mae'n wych.”

Neges Andrea i eraill yw gwneud eu dymuniadau ar roi organau yn hysbys.

Dywedodd: “Siaradwch amdano’n bendant a gwnewch eich dymuniadau’n hysbys - gall pob person achub rhywun arall.”

Roedd Christine Gamble a'i merch Emma hefyd yn bresennol i gofio am ei dad Phillip.

Dywedodd Christine: “Penderfynon ni’r pedwar – mae gennym ni fab a merch – y byddem ni’n rhoi gwaed pan allem ni.

“Roedd nyrsys yr Uned Gofal Dwys yn hollol anhygoel ac nid oedd yn rhaid iddyn nhw ddweud rhoi, es i at y nyrs a dweud, 'Wyddoch chi ei fod ar y rhestr rhoddwyr?'.”

Ychwanegodd ei ferch Emma: “Yn y foment honno, pan gawson ni’r newyddion nad oedd dim y gallen nhw ei wneud drosto, rydw i bob amser yn dweud, hyd heddiw, mai’r nyrs oedd y goleuni yn y foment honno. Dywedodd hi, ‘Wyt ti’n gwybod bod gan dy dad gyfle go iawn nawr i achub bywydau?’. Roedd yn gyfnod tywyll iawn ond eto fe wnaeth oleuni disglair iddo.”

Ychwanegodd Christine: “Achubodd fywydau tri o bobl y noson honno. Rhoddodd hynny heddwch i ni. Rydym wedi cael diweddariad eu bod nhw’n gwneud yn dda. Dyna’r cyfan roeddwn i eisiau ei wybod, eu bod nhw’n iawn.”

Nawr mae'r teulu'n annog eraill i ymuno â'r gofrestr rhoi organau.

Dywedodd Christine: “Rydyn ni’n dweud wrth bawb am gofrestru, mae angen i bawb o leiaf feddwl amdano.”

Ychwanegodd Emma: “Fe wnes i gael un o fy nghydweithwyr i gofrestru ddoe, gan mai Wythnos Rhoi Organau ydyw. Rwy'n siarad amdano'n agored. Os yw pawb yn siarad â 10 o bobl ac yn cael un person wedi cofrestru, mae'n helpu.”

I gael rhagor o wybodaeth am roi organau a meinweoedd, ewch i wefan Gwaed a Thrawsblaniadau'r GIG yma - Rhoi Organau .