Meddyg teulu yn rhoi ei droed i lawr i ofalu am y blaned yn ogystal â chleifion

Mae Richard Thomas wedi bod yn feddyg teulu ym Meddygfa Ffordd y Brenin ers y 24 mlynedd diwethaf.

Mae meddyg teulu o Fae Abertawe yn ymarfer yr hyn y mae'n ei bregethu wrth iddo ofalu am y blaned yn ogystal â'i gleifion.

Mae Richard Thomas wedi bod yn feddyg teulu ym Meddygfa Ffordd y Brenin ers y 24 mlynedd diwethaf, ac mae wedi gwneud gwahaniaethau cynnil i wella ei ffitrwydd a lleihau ei effaith amgylcheddol wrth deithio.

Mae Richard wedi cyfnewid pedair olwyn am ddwy wrth iddo deithio i'w bractis yng nghanol dinas Abertawe bob dydd, sy'n para 25 munud.

Mae beicio i'r gwaith, meddai, wedi ei helpu i wella ar ôl llawdriniaeth lawfeddygol a gwella ei ffitrwydd, ynghyd â lleihau ei allyriadau carbon.

Dywedodd Richard: “Fel meddyg teulu rydym bob amser yn ceisio annog cleifion i ofalu amdanyn nhw eu hunain cymaint â phosibl, ac mae'r un peth yn wir amdanaf i.

“Rydw i wedi edrych ar yr hyn y gallaf ei wneud i fod yn fwy cynaliadwy, ac roedd beicio i’r gwaith ymhlith yr opsiynau hynny. Mae’n fwy cyfeillgar i’r amgylchedd, ond fe helpodd fi hefyd i ymdopi â’r pwysau a’r colli ffitrwydd ar ôl Covid. Yn fwy diweddar mae wedi bod yn rhan o’m hadferiad ar ôl llawdriniaeth ar y pen-glin y gaeaf diwethaf - mae wedi bod yn wych am ailadeiladu cryfder cyhyrau a symudiad y pen-glin.

YN Y LLUN: Richard Thomas yn ystod ei daith i'r gwaith yng nghanol dinas Abertawe.

“Mae’r llwybr cyflym yn cymryd 10 munud, ond rwy’n hoffi mynd y llwybr hirach sy’n 25 munud bob ffordd. Rwyf bob amser yn teimlo’n well amdano.”

Er mwyn sicrhau bod ei feic wedi'i gloi'n ddiogel yn y gwaith, mae Richard hefyd wedi gosod storfa feiciau yn y feddygfa gan ddefnyddio deunyddiau a oedd i fod i gael eu sgrapio.

Diolch i rai dalennau alwminiwm 6x4 troedfedd a roddwyd gan ei dad, cafodd Richard ffrind sy'n arbenigo mewn weldio i adeiladu lle clo diogel ym maes parcio tanddaearol y feddygfa.

Mae'n enghraifft arall o'i agwedd tuag at gynaliadwyedd.

Ychwanegodd Richard: “Mae cynaliadwyedd amgylcheddol wedi bod yn bwysig i mi ers pan oeddwn i’n fy arddegau. Yn ystod pandemig Covid roeddwn i’n ddigalon iawn wrth weld PPE wedi’i adael yng nghefn gwlad ar yr un pryd â bod rhybuddion cynyddol am y trychineb hinsawdd yn cael eu hanwybyddu.

“Roeddwn i’n teimlo ein bod ni’n delio ag un argyfwng tra roedden ni’n anwybyddu neu hyd yn oed yn gwaethygu argyfwng llawer mwy difrifol dim ond oherwydd nad oedd ei effeithiau mor uniongyrchol. Ers hynny, mae tonnau gwres record wedi ein taro ni ddwywaith yn y DU, mae tanau gwyllt wedi cynddeiriogi ac yn rhyngwladol mae llawer o bobl wedi colli eu bywydau oherwydd llifogydd.

“Rwyf eisiau i fy mhlant gael dyfodol rhesymol ac os felly y mae yna mae angen i mi wneud yr hyn a allaf i atal cynhesu byd-eang rhag gwneud hynny’n amhosibl.

“Rwy’n ceisio gwneud aberthau. Rwyf wedi dod yn fegan yn ystod y ddwy flynedd ddiwethaf, oherwydd bod ôl troed carbon cynhyrchion llaeth yn llawer uwch nag ôl troed proteinau sy’n seiliedig ar blanhigion.

“Yn y gwaith mae ffocws ar reoli asthma yn well – rydym wedi cyflwyno cyfundrefn Therapi Cynnal a Chadw Lliniaru gan ddefnyddio anadlyddion powdr sych yn hytrach nag aerosolau, rydym yn ceisio mabwysiadu mwy o ddulliau meddygaeth ffordd o fyw i reoli problemau a newid sut rydym yn delio â gwastraff fel ein bod yn anfon llai i'w losgi.

“Rwyf hefyd yn addysgu llawer o hyfforddeion meddygon teulu ac yn ceisio sôn am gynaliadwyedd amgylcheddol yn y sesiynau addysgu hynny, gydag enghreifftiau ymarferol o'r hyn y gallant ei wneud yn well. Mae'r cyfan yn broses barhaus.”