Neidio i'r prif gynnwy

Mygydau wyneb: Oherwydd y cynnydd sydyn mewn heintiau Covid-19 yn ein cymunedau ac ar ein wardiau, rydym yn mynnu bod yr holl staff, cleifion ac ymwelwyr yn gwisgo masgiau wyneb ym mhob maes clinigol a chyhoeddus, ym mhob lleoliad iechyd a gofal, oni bai eu bod wedi'u heithrio.

Mae trawsnewid deintyddol bachgen ysgol yn ysbrydoli plant sydd wedi dioddef trawma, gan ddefnyddio ap Consultant Connect

Mae gwên bachgen ysgol a gollodd ei ddannedd blaen ac a ddioddefodd anafiadau difrifol i'w wyneb mewn damwain parc dŵr gwyliau wedi cael ei hadfer diolch i dîm Gwasanaethau Deintyddol Cymunedol Bwrdd Iechyd Prifysgol Bae Abertawe.

Chwalodd Louis Richards, 13 oed o Ben-y-bont ar Ogwr, i lithren mewn parc dŵr tra ar wyliau gyda'i deulu yn Antalya, Twrci. Roedd yr effaith yn gorfodi tri o'i ddannedd blaen i mewn i'w geudod trwynol, gan guro ei drwyn i'r ochr. Derbyniodd driniaeth frys yn Nhwrci a hedfanodd yn ôl i'r DU gyda brace meddygol yn amddiffyn ei ddannedd.

Bellach mae lluniau dramatig cyn ac ar ôl o Louis yn cael eu defnyddio i gefnogi plant eraill sydd wedi dioddef trawma deintyddol.

Louis Richards

Louis Richards smiles at the camera after his reparatory surgery

Llwyddodd Dr Rohini Mohan, Arweinydd Clinigol Gwasanaethau Deintyddol Cymunedol Bae Abertawe i drin Louis yng Nghanolfan Adnoddau Castell-nedd Port Talbot yn dilyn digwyddiad Awst 2019 - a rhoddodd wên berffaith yn ôl iddo.

Tynnodd luniau ohono cyn ac ar ôl y driniaeth gan ddefnyddio ap telefeddygaeth sy'n galluogi deintyddion i dynnu lluniau o ddannedd cleifion sy'n cydymffurfio â data.

Dr Rohini Mohan from the shoulders up Dr Rohini Mohan  Dywedodd Dr Mohan: “Mae’r lluniau o Louis wedi bod yn ysbrydoliaeth i ddangos i blant eraill sydd wedi dioddef trawma y gallwch chi ddod drwyddo. Mae'n helpu eu rhieni hefyd. Gall y gwaethaf ddigwydd, a gallwch chi ddod allan gyda gwên hardd o hyd.

“Hyd nes iddyn nhw ei weld ar yr ap, dydyn nhw ddim yn credu ei fod yn bosibl.”

Lansiodd Consultant Connect, prif ddarparwr telefeddygaeth y DU i’r GIG, yr ap arloesol gyda Bwrdd Iechyd Prifysgol Bae Abertawe ym mis Mawrth 2021 – gan ei wneud y rhanbarth cyntaf yn y DU i’w dreialu ar gyfer deintyddiaeth gymunedol.

Mae cannoedd o gleifion sy'n agored i niwed oherwydd eu bod yn byw mewn ardaloedd anghysbell, cartrefi gofal neu ag anableddau corfforol neu ddysgu wedi cael cymorth.

Mae mwy na 250 o luniau sy'n cydymffurfio â data wedi'u hanfon ymlaen gan ddefnyddio swyddogaeth PhotoSAF o ddeintyddion i feddygon ymgynghorol ers i'r ap gael ei gyflwyno.

Gall therapyddion deintyddol ar apwyntiadau wyneb i wyneb ofyn am gyngor gan feddygon ymgynghorol arbenigol gan ddefnyddio swyddogaeth llun-negesu Ap Consultant Connect. Gall yr arbenigwr ddweud wrthynt a oes angen atgyfeirio'r claf i weld ymgynghorydd - neu fod y broblem yn fach ac y gall y deintydd yn y fan a'r lle ymdrin â hi.

Mae'r broses benderfynu gyflym hon yn arbed ysbytai a safleoedd orthodontig rhag atgyfeiriadau diangen tra hefyd yn sicrhau bod cleifion agored i niwed â chyflyrau gwirioneddol ddifrifol yn cael eu trin yn gyflym.

Mae'r gwasanaeth hefyd wedi bod yn werthfawr o ran sicrhau bod cofnodion cleifion a dogfennau meddygol perthnasol yn cael eu mewnforio'n hawdd i nodiadau claf.

Ac mae wedi galluogi deintyddion mewn clinigau llai sydd heb offer camera arbenigol i ddefnyddio'r ap i dynnu lluniau o driniaethau llwyddiannus a all wedyn ysbrydoli cleifion eraill, yn enwedig plant.

Ychwanegodd Dr Mohan: “Dydw i ddim yn gwybod beth fydden ni’n ei wneud hebddo nawr. Mae wedi bod yn achubiaeth bywyd i ni, yn newidiwr gemau. Rydyn ni i gyd yn cyfrif ein hunain yn lwcus mai ni yw'r ardal gyntaf yn y wlad i ddefnyddio'r gwasanaeth hwn mewn deintyddiaeth.

“Mae wedi darparu canlyniadau gwell i gleifion bregus oherwydd bod y penderfyniadau cywir yn cael eu gwneud yn gyflymach. Ac mae wedi bod yn hynod fuddiol tynnu lluniau o driniaethau y gellir eu dangos wedyn i gleifion eraill.”

Dywedodd Jonathan Patrick, Prif Swyddog Gweithredol Consultant Connect: “Rydym yn falch iawn o fod yn rhoi gwasanaeth mor llwyddiannus i ddeintyddion, i feddygon ymgynghorol ac yn y pen draw i gleifion ym Mae Abertawe. Mae hwn yn gyfnod heriol yn y gwasanaeth iechyd, ac rydym am roi’r canlyniadau gorau posibl i bob claf yng Nghymru.”

Sut mae'n gweithio - astudiaeth achos enghreifftiol

Mae Sue Davies, Therapydd Deintyddol Arweiniol ar gyfer y Rhaglen Trawsnewid Deintyddol, BIP Bae Abertawe, yn gweithio tri diwrnod yr wythnos yn cynnal gwiriadau deintyddol ar rai o'r 2,500 o breswylwyr cartrefi gofal yn Abertawe.

Sue Davies, lead dental therapist, smiles at the camera Mae hi'n gwirio am friwiau y tu mewn i geg claf. Os daw o hyd i rai, bydd yn defnyddio swyddogaeth Consultant Connect PhotoSAF i dynnu llun o'r briw.

Yna mae hi'n teipio rhif GIG y claf sy'n cysylltu'r lluniau â chofnodion y claf. Gall ychwanegu nodiadau gan ddefnyddio nodwedd Dictaphone neu drwy eu teipio. Yna caiff y lluniau eu cadw yn y cwmwl diogel – ac nid i ffôn Sue.

Yna gellir anfon y lluniau at arweinydd clinigol, fel Dr Rohini Mohan, i wirio a oes angen eu hatgyfeirio i'r uned genau a'r wyneb yn Abertawe.

Gellir defnyddio lluniau hefyd fel pwynt cyfeirio i wirio a yw wlser yn gwella neu'n gwaethygu.

Mae Sue hefyd yn gwirio ardaloedd o amgylch trwyn a cheg claf am unrhyw beth amheus ac os daw o hyd i unrhyw beth sy'n peri pryder, mae hefyd yn ei anfon ymlaen.

Ac mae hi'n defnyddio Consultant Connect i argraffu lluniau o gleifion â hylendid y geg gwael i helpu gyda hyfforddiant ac i'w dangos i reolwyr cartrefi gofal i wneud yn siŵr eu bod yn ymwybodol o'r problemau.

Dywedodd: “Mae Ap Consultant Connect yn wych. Rwy'n cael sicrwydd gan ymgynghorydd fy mod wedi gwneud y penderfyniad cywir a'n bod yn arbed amser ac arian. Byddwn yn bendant yn argymell Consultant Connect i weithwyr gofal deintyddol proffesiynol eraill.”