Mae nyrsys arbenigol yn chwarae rhan hanfodol wrth ofalu am bobl agored i niwed gartref

Mae nyrsys arbenigol wedi helpu i gadw pobl agored i niwed yn iach gartref trwy roi cannoedd o frechiadau i'r rhai sy'n gaeth i'w cartrefi mewn rhannau o Abertawe.

Mae Laura Williams a Rachel Woollacott yn nyrsys cyflyrau cronig o fewn Cydweithrediad Clwstwr Lleol Iechyd y Bae (LCC).

Rhyngddynt, maent yn gwasanaethu ardaloedd gorllewinol Abertawe gan gynnwys Sgeti, Uplands a'r Mwmbwls, yn ogystal â'r rhan fwyaf o benrhyn Gŵyr, gan ymweld â chartrefi cleifion na allant gyrraedd eu meddygfa.

Yn ystod eu hymweliadau, maent yn cynnal asesiadau ac adolygiadau ar gyfer cleifion sy'n byw gyda chyflwr cronig, fel diabetes, asthma, clefyd rhwystrol cronig yr ysgyfaint (COPD) a mwy, gyda'r nod o atal derbyniadau posibl i'r ysbyty.

Yn y llun: Nyrs cyflyrau cronig Rachel Woollacott.

Ond maen nhw hefyd yn chwarae rhan hanfodol o ran brechu cannoedd o gleifion sy'n gaeth i'w cartrefi hefyd.

Yn ystod y tymor ffliw diweddaraf, brechodd LCC Iechyd y Bae y nifer uchaf o'i gleifion 65 oed a hŷn, cleifion sydd mewn perygl clinigol 65 oed ac iau, a phlant rhwng dwy a thair oed, o'i gymharu ag ardaloedd y byrddau iechyd eraill.

Mae llawer o lwyddiant y clwstwr yn cael ei briodoli i ymdrechion Laura a Rachel i frechu cleifion yn eu cartref eu hunain nad ydynt yn gallu mynd i'w meddygfa.

“Rydyn ni’n cael rhestr o gleifion sy’n gymwys i gael eu brechu,” meddai Laura.

“Rydym yn cysylltu â’n cleifion sy’n gaeth i’w cartrefi i drefnu dyddiad addas ac yna’n mynd allan i’w brechu yn erbyn y ffliw a Covid.

“Yn ogystal â’r cleifion sy’n gaeth i’w cartrefi, gallwn hefyd frechu eu gofalwyr neu aelodau o’r teulu sy’n cael anhawster gadael eu cartrefi.

“Mae ein cleifion yn gwerthfawrogi ein bod ni’n gallu eu brechu gartref ac maen nhw’n awyddus i gael eu brechu, yn enwedig gyda gofalwyr ac ymwelwyr yn mynd i mewn ac allan o’u cartref.”

Yn y llun: Nyrs cyflyrau cronig Laura Williams.

Mae angen adolygiadau blynyddol ar bobl â chyflwr cronig er mwyn eu monitro i sicrhau eu bod yn derbyn y driniaeth neu'r feddyginiaeth briodol.

“Rydyn ni’n ymdrin â llawer iawn o gyflyrau,” meddai Rachel.

“Rydym yn gwneud adolygiadau ar gyfer asthma, diabetes, COPD, bregusrwydd, dementia, pwysedd gwaed uchel, clefyd cronig yr arennau, methiant y galon, a mwy.

“Os yw popeth yn sefydlog gyda’r claf yna gallwn reoli eu gofal ochr yn ochr â’r meddyg teulu. Ond os nad ydyn nhw’n sefydlog yna gallwn gysylltu â’r gwasanaethau perthnasol ar gyfer eu cyflwr fel y gellir darparu mwy o gefnogaeth.”

Mae Rachel a Laura yn gweithio yn y meddygfeydd teulu penodol er mwyn cynorthwyo gyda pharhad gofal.

Maent hefyd yn cynnal adolygiadau eiddilwch ac asesiadau cwympiadau ar gleifion priodol, i helpu i atal unrhyw ddirywiad posibl.

Ychwanegodd Rachel: “Mae ein rôl yn esblygu’n gyson i helpu i gadw pobl yn iach gartref ac atal derbyniadau i’r ysbyty.

“Mae gan rai pobl o fewn ein poblogaeth oedrannus nifer o gyflyrau hirdymor.

“Rydym wedi bod yn gwneud llawer mwy o ddiagnosteg gychwynnol ar gyfer pobl â phroblemau cof ac yna’n dod ag ef i sylw’r meddyg teulu fel y gellir eu hatgyfeirio ymlaen i gael asesiad a diagnosis pellach.

“Rydym hefyd yn gwneud asesiadau cwympiadau gyda’r nod o atal cwympiadau, yn ogystal ag adolygiadau eiddilwch hefyd.

“Mae’n ymwneud â gwneud i bob ymweliad gyfrif a cheisio sicrhau, os oes gan glaf gyflyrau lluosog, ein bod yn adolygu pob un neu’r rhan fwyaf ohonynt yn yr un ymweliad i helpu i leihau’r tebygolrwydd o ymweliadau eraill yn y dyfodol agos.”

Maent hefyd yn gweithio'n agos gyda gwasanaeth wardiau rhithwir y bwrdd iechyd, sy'n darparu cefnogaeth amlapiol yn y gymuned i bobl ag anghenion iechyd a chymdeithasol cymhleth.

Mae cleifion yn derbyn gofal wyneb yn wyneb yng nghysur eu cartrefi eu hunain, yn hytrach na bod ar ward ysbyty.

“Rydym yn eistedd i mewn i’r trafodaethau ar y ward rithwir i nodi cleifion priodol sydd wedi dod i mewn i’r gwasanaeth ward rithwir y gallem eu cefnogi,” meddai Rachel.

“Efallai bod claf wedi dod yn gaeth i’r tŷ yn ddiweddar ac mae ganddyn nhw gyflyrau lluosog ac maen nhw mewn perygl o syrthio, er enghraifft.

“Gallwn ni gefnogi’r cleifion hynny ar ôl iddyn nhw gael eu rhyddhau, fel y gallan nhw dderbyn y gofal ychwanegol hwnnw gennym ni.”

Dywedodd arweinydd LCC Iechyd y Bae, Dr Nicola Jones: “Mae’r nyrsys cyflyrau cronig wedi gweithio’n ddiflino i helpu’r ymgyrch brechu ffliw.

“Mae eu gallu i frechu’r cleifion sy’n gaeth i’w cartrefi wedi cynyddu mynediad y grŵp agored i niwed hwn at ofal iechyd amserol ac wedi rhyddhau staff clwstwr eraill i frechu’r boblogaeth sy’n gallu mynd i’r ysbyty ar gyflymder.”

“Gyda’i gilydd mae’r ffactorau hyn wedi helpu Clwstwr Iechyd y Bae i gael y sylw brechlyn ffliw uchaf yn y bwrdd iechyd.”