Mae model Lego yn helpu i frwydro yn erbyn pryder

Mae artist wedi creu model Lego i fod yn atgof hwyliog o dechnegau sy'n mynd i'r afael â phryder a gofid.

Mae'r pedair cornel yn defnyddio gwahanol gymeriadau a golygfeydd i gynrychioli'r acronym TIPP, sy'n sefyll am dymheredd, ymarfer corff dwys, anadlu cyflym ac ymlacio cynyddol.

Yr artist Julia, sydd wedi gofyn i ni ddefnyddio ei henw cyntaf yn unig, a greodd y cymorth cof oherwydd sesiynau gyda'r Seicotherapydd Celf Maura Walsh, a dderbyniodd Wobr Dewis Cleifion Bae Abertawe o ganlyniad i enwebiad Julia.

Nawr mae Maura yn mynd i ddefnyddio delweddau o'r model gydag eraill sy'n cael therapi i'w helpu i gofio'r camau ymarferol y gallant eu cymryd pan fydd emosiynau'n ddwys.

Mae pedwar cornel y model yn defnyddio gwahanol gymeriadau a golygfeydd.

Mae'r model yn un o sawl gwaith celf a grëwyd gan Julia mewn llawer o gyfryngau gwahanol fel pasteli, pensil, paent a cholag, a helpodd hi i fynegi ei hun pan oedd geiriau'n anodd.

“Dyna pam wnes i enwebu Maura. Cyrhaeddodd i’r rhan honno o fy ymennydd a’m hysbrydoli. Ail-daniodd fy nghariad at gelf a chreadigrwydd,” meddai Julia.

Er bod llawer o'r gweithiau celf a grëwyd yn ystod ei therapi yn rhy bersonol i'w rhannu, mae hi wrth ei bodd y bydd y model hefyd yn helpu eraill.

Yn seiliedig ar Therapi Ymddygiad Dialectig (DBT), mae TIPP yn cynrychioli gweithredoedd a all newid eich cyflwr emosiynol yn gyflym.

Mae model Julia yn dangos ystafell ymolchi gyda chymeriad yn tasgu dŵr oer ar ei hwyneb i gynrychioli tymheredd oherwydd gall dod i gysylltiad ag oerfel neu gynnes, fel bath cynnes neu ddiod gynnes, helpu gydag ailosod emosiynol.

Mae'r un peth yn wir am ymarfer corff dwys, a gynrychiolir yn y model gan gymeriadau yn y gampfa, anadlu cyflym, a bortreadir fel dyn yn cerdded yn y coed, ac ymlacio cynyddol, sy'n dangos cymeriad yn gorwedd ar wely.

“Rwy’n fwy gweledol felly er mwyn ei gwneud hi’n haws cofio fe wnes i ail-greu’r technegau yn Lego,” meddai Julia.

Wrth esbonio sut maen nhw'n gweithio, dywedodd: “Rwy'n rhoi fy wyneb mewn sinc yn llawn dŵr oer ac mae'n gweithio i mi ar unwaith. O ran ymarfer corff dwys, rwy'n mynd am dro neu i fyny ac i lawr y grisiau ychydig o weithiau.

“Rwy’n hoffi gwneud yr anadlu cyflym yn yr awyr agored, a dyna pam rydw i wedi creu dyn yn y coed. Rwy’n anadlu i mewn am gyfrif o bedwar, yn dal am ddau, yn anadlu allan am chwech ac yna’n dal am ddau cyn anadlu i mewn eto. Mae’n gweithio mewn gwirionedd.

“Mae’r ystafell wely yn cynrychioli ymlacio cynyddol sef lle rydych chi’n tynhau cyhyrau mewn rhannau penodol o’ch corff ac yna’n eu llacio a pharhau’r holl ffordd i fyny i’ch pen a’ch wyneb.”

Enwebwyd y Seicotherapydd Celf Maura Walsh, chwith, am Wobr Dewis Cleifion gan Julia, dde.

Wrth siarad am ei sesiynau gyda Maura, sydd wedi'i lleoli yng Nghanolfan Adnoddau Tonna, dywedodd Julia: “Cefais rai profiadau gwael blaenorol gyda therapi. Ond cawsom sgyrsiau ar-lein i ddechrau ac ar unwaith fe wnaeth y rhain glicio'n dda iawn gyda mi.

“Byddwn i’n creu celf wrth siarad drwy’r sesiwn a byddai hi’n rhoi man cychwyn i mi, fel tynnu llun o flwch neu dynnu llun o’r atgof hwn ac yna gallai arwain at rywbeth arall.

“Fe wnaeth ddatblygu’n ddarn o waith a oedd yn canolbwyntio ar fy nelwedd ohonof fy hun, ac rwy’n falch o’r gwaith hwnnw.

“Roedd cymaint o emosiynau a meddyliau yn fy mhen yn troelli ac yna i gael hynny allan ar dudalen a gweld rhywun arall yn ei ddeall, roedd yn bwerus iawn. Teimlais fy mod i wedi cael fy ngweld.

“Yn ogystal, ac yn bwysicaf oll, mae gweithio gyda Maura wedi fy helpu i hoffi a gwerthfawrogi fy hun yn fwy, rhywbeth sy'n wirioneddol gadarnhaol o ran bywyd.

“Alla i ddim diolch digon i Maura am ei hymroddiad, am yr offer bywyd y mae hi wedi’u rhoi i mi, ei chyfoeth o ddoethineb ac am y parch mwyaf y mae hi wedi’i ddangos i mi drwyddi draw. Mae wedi bod yn fraint wirioneddol gweithio gyda Maura.

“Roeddwn i eisiau i bawb wybod pa mor wych yw hi fel therapydd. Dw i'n meddwl mai'r gwaith tawel y mae unigolion yn ei wneud sydd hefyd angen cydnabyddiaeth.”

Dywedodd Maura: “Roedd mor hyfryd cael fy nghydnabod, ac roedd yn anrhydedd cael fy enwebu ar gyfer Gwobr Dewis Cleifion gan Julia.

“Fel therapyddion rydym yn eistedd ochr yn ochr â’n cleientiaid wrth iddynt wneud y gwaith ac roedd yn fraint bod yn rhan o’r daith honno gyda Julia. Rwy’n credu mai dim ond mor effeithiol ag y mae myfyrdod y cleient yn ei ganiatáu yw therapydd, roedd gwaith caled Julia yn wirioneddol ysbrydoledig.

“Fy ngobaith yw y bydd y wobr hon yn helpu i amlygu gwerth a dealltwriaeth Seicotherapi Celf, gan ei bod yn cyrraedd y mannau na all geiriau eu cyrraedd, gan gynnig mynegiant, lle mae iaith yn methu. Yn bwysicaf oll, mae’r clod yn mynd i Julia. Roedd yn anrhydedd gweithio gyda hi, yn enwedig o ystyried cymhlethdod ei phrofiadau therapi yn y gorffennol.”

• Mae'r Gwobrau Dewis Cleifion yn nodwedd flynyddol o raglen cydnabod staff Bwrdd Iechyd Prifysgol Bae Abertawe ac fe'u dyfernir yn uniongyrchol o ganlyniad i enwebiadau cleifion a theuluoedd. Y tro hwn derbyniwyd mwy na 500 o enwebiadau gyda channoedd o wobrau wedi'u rhoi ar draws mwy na dwsin o ddigwyddiadau.