Mae miloedd yn defnyddio gwasanaeth am ddim sy'n helpu i asesu a thrin anhwylderau cyffredin

Mae gwasanaeth cyfleus sy'n darparu triniaethau am ddim ar gyfer rhestr o anhwylderau cyffredin wedi bod yn helpu miloedd o bobl ledled Bae Abertawe.

Gall y Gwasanaeth Anhwylderau Cyffredin drin 28 o gyflyrau bob dydd ac mae ar gael ym mhob un o'r 90 fferyllfa gymunedol yn Abertawe a Chastell-nedd Port Talbot.

Mae'n caniatáu i fferyllwyr cymunedol gynnig triniaethau dros y cownter am ddim yn ogystal â chyngor ar gyfer yr anhwylderau a restrir, gan ddileu'r angen i gleifion weld meddyg teulu yn gyntaf.

Cynhaliwyd mwy na 75,000 o ymgynghoriadau rhwng Ebrill 2025 a Mawrth 2026, cynnydd o tua 15,000 ar y flwyddyn flaenorol.

Yn y llun: Aelodau staff yn Allied Pharmacy, Canolfan Adnoddau Port Talbot, gan gynnwys Umar Hussain (canol).

Mae diweddariad diweddar wedi gweld y gwasanaeth profi a thrin dolur gwddf yn cael ei reoli o dan y Gwasanaeth Anhwylderau Cyffredin – sy'n golygu y gall cleifion dros bump oed dderbyn triniaeth os ystyrir bod angen.

Mae rheoli heintiau'r llwybr wrinol (UTIs) hefyd wedi'i ychwanegu at y Gwasanaeth Anhwylderau Cyffredin.

Dywedodd Sam Page, Pennaeth Gofal Sylfaenol Bae Abertawe: “Mae’r hyn a elwid gynt yn wasanaeth profi a thrin dolur gwddf bellach yn cael ei reoli fel rhan o’r Gwasanaeth Anhwylderau Cyffredin.

“Bydd fferyllwyr cymunedol yn cynnal asesiad i nodi a oes angen iddynt swabio gwddf y claf a phrofi i benderfynu a yw'r dolur gwddf oherwydd haint bacteriol, ac yna gallant ddarparu gwrthfiotigau os oes angen.

“Mae’r gwasanaeth UTI a enwyd yn flaenorol hefyd wedi’i ymgorffori yn y Gwasanaeth Anhwylderau Cyffredin, sydd ar gael i’r rhan fwyaf o fenywod rhwng 16 a 64 oed, sydd â symptomau UTI.

“Gall cleifion gyflwyno eu hunain mewn fferyllfa gymunedol lle efallai y bydd angen prawf wrin a gallant dderbyn triniaeth os oes angen.”

I ddefnyddio'r Gwasanaeth Anhwylderau Cyffredin, rhaid i chi gofrestru gyda'r fferyllfa gymunedol, sydd ond yn cymryd ychydig funudau.

Ymhlith y clefydau sy'n weddill sydd wedi'u cynnwys mae: acne, rhinitis alergaidd, traed athletwr, poen cefn (acíwt), brech yr ieir, doluriau annwyd, colig, llid yr amrannau (bacteriol), rhwymedd, croen sych, dolur rhydd, llygaid sych, hemorrhoids, llau pen, diffyg traul/adlif, ewinedd traed yn tyfu i mewn, intertrigo, wlserau'r geg, brech cewynnau, llindag y geg, ringworm, scabies, dannedd newydd, llyngyr yr edau, llindag y fagina a thywarchen a ferwcas.

Bydd pob fferyllfa gymunedol yn cynnal ymgynghoriadau mewn ystafell breifat.

Yn ystod yr ymgynghoriad, bydd y fferyllydd cymunedol yn mynd trwy symptomau'r claf ac yna'n penderfynu a fyddai orau cynnig cyngor, triniaeth neu eu cyfeirio at feddyg teulu.

Cynghorir cleifion i ymweld â'u fferyllfa leol i wirio a ydynt ar gael y diwrnod hwnnw, gan y gallai rhai cael eu gofyn i ffonio'n ôl ar amser mwy priodol, gwneud apwyntiad neu gael eu cyfeirio at fferyllfa gyfagos.

Mae Allied Pharmacy, ym Mhort Talbot, wedi gweld galw mawr am y gwasanaeth, gyda mwy na 4,000 o gleifion wedi cofrestru i'w ddefnyddio.

“Rydym yn brysur iawn gyda chleifion yn defnyddio’r gwasanaeth,” meddai’r fferyllydd Umar Hussain.

“Mae’r mynediad hawdd at ofal yn fuddiol iawn i gleifion.

“Mae ein fferyllfa ar agor tan 7yp ar ddiwrnodau’r wythnos, 5.30yp ar ddydd Sadwrn a 10yp ar ddydd Sul, sydd hefyd yn helpu i gynyddu hygyrchedd.

“Mae’r Gwasanaeth Anhwylderau Cyffredin yn ein helpu i ddarparu triniaeth effeithiol ar ôl gofyn ychydig o gwestiynau syml i’r claf.

“Mae’n fuddiol iawn cael rhestr o anhwylderau penodol y gall y cyhoedd gael triniaeth ar eu cyfer.”

Ychwanegodd Sam: “Mae fferyllfeydd cymunedol mewn sefyllfa dda i ddarparu’r Gwasanaeth Anhwylderau Cyffredin gan eu bod mor agos at adref i lawer o gleifion.

“Mae mor gyfleus galw heibio i’ch fferyllfa leol, yn enwedig gan fod llawer ar agor gyda’r nos ac ar benwythnosau.”