Dathlu Diwrnod Treialon Clinigol Rhyngwladol 2026

Mae cleifion yn eu miloedd o bob cwr o Fae Abertawe yn helpu i gynnal traddodiad sy'n dyddio'n ôl dros 250 mlynedd.

Heddiw, dydd Mercher 20^fed Mai, yw Diwrnod Treialon Clinigol Rhyngwladol, cyfle i gydnabod popeth sydd wedi'i gyflawni diolch i dreialon clinigol ac ymchwil yn gyffredinol - yn ogystal â'r bobl y tu ôl iddynt.

Mae Bae Abertawe yn falch o'i hanes llwyddiannus mewn ymchwil a datblygu, a'r timau a'r unigolion ymroddedig sy'n gysylltiedig.

(Prif ddelwedd uchod – Dr Manju Krishnan)

Pryd bynnag y darganfyddir triniaethau ac iachâdau newydd, mae'n diolch iddyn nhw a'u cydweithwyr Ymchwil a Datblygu ledled y byd – ac wrth gwrs, y cleifion sy'n gwirfoddoli i gymryd rhan.

Yn ystod 2025-26 yn unig, rhestrwyd 161 o astudiaethau anfasnachol a 20 masnachol ym mhortffolio ymchwil Bae Abertawe. Rhyngddynt, denasant 2,380 o bobl.

Mae Diwrnod Treialon Clinigol Rhyngwladol yn disgyn ar 20fed Mai gan mai dyma'r dyddiad ym 1774 y dechreuodd llawfeddyg llong y Llynges Frenhinol, James Lind, yr hyn a ystyrir yn dreial clinigol ar hap cyntaf. Astudiodd effeithiau gwahanol driniaethau ar sgwrfi mewn morwyr.

Heddiw, mae ymchwil Bae Abertawe yn cwmpasu ystod llawer ehangach o gyflyrau, gan gynnwys canser, diabetes, iechyd meddwl, niwroleg, arennau, resbiradol, a strôc, ynghyd â nifer o rai eraill.

Mae gan y bwrdd iechyd dîm cyflawni ymchwil ymroddedig. Wedi'i ariannu gan Ymchwil Iechyd a Gofal Cymru, mae'r tîm yn darparu'r arbenigedd sydd ei angen i sicrhau bod y treialon yn rhedeg yn esmwyth.

Mae ganddo hefyd uned treialon oncoleg, Sefydliad Canser De-orllewin Cymru, yn ogystal â Chyfleuster Ymchwil Clinigol ar y Cyd.

Mae'r cyfleuster pwrpasol hwn, sydd wedi'i leoli yn Sefydliad Gwyddorau Bywyd Ysbyty Singleton ac Ysbyty Treforys, yn cael ei redeg ar y cyd gan y bwrdd iechyd a Phrifysgol Abertawe.

Mae rhai o'r gwaith a gafodd gyhoeddusrwydd dros y flwyddyn ddiwethaf yn cynnwys:

• Sefydliad Canser De-orllewin Cymru yn Ysbyty Singleton yn ymuno ag astudiaeth Rosalind. Mae hyn yn canolbwyntio ar “oroeswyr gwych” a heriodd yr ods ar ôl cael diagnosis o ganserau ymosodol – gyda’r gobaith y bydd hyn yn arwain at driniaethau mwy effeithiol yn y dyfodol.
• Y Sefydliad hefyd oedd y safle cyntaf yng Nghymru i ymuno â'r treial SCC-AFTER ledled y DU, gan ganolbwyntio ar driniaeth radiotherapi ar gyfer Canser Celloedd Cennog, yr ail fath mwyaf cyffredin o ganser y croen nad yw'n melanoma yn y DU.
• Hefyd yn Singleton, sicrhaodd Canolfan Canser De-orllewin Cymru fuddsoddiad o fwy na £450,000 i hybu ei seilwaith ymchwil drwy greu rolau newydd ac arweinyddiaeth feddygol.
• Yn y cyfamser, mae Uned Beirianneg Adsefydlu Bae Abertawe yn Ysbyty Treforys wedi bod yn weithgar yn y treial STEP II, sy'n defnyddio dyfais drydanol i wella symudedd a lleihau'r risg o gwympo mewn pobl â chlefyd Parkinson.
• Dyfarnwyd £1.2 miliwn i Ganolfan Ymchwil Meddygaeth Frys Cymru yn Nhreforys, mewn partneriaeth â Phrifysgol Abertawe a Sefydliad Technoleg Massachusetts, i greu prawf gwaed ar gyfer trin cyflyrau fel strôc yn fwy effeithiol.
• Canfu treial clinigol rhyngwladol, SOUL, a arweiniwyd yn y DU gan Gyfleuster Ymchwil Clinigol ar y Cyd Abertawe, y gall semaglutide, cynhwysyn gweithredol mewn rhai triniaethau colli pwysau, helpu i leihau'r risg o drawiadau ar y galon yn sylweddol mewn oedolion â diabetes math 2 a rhai cyflyrau eraill.
• Hefyd yn 2025-26, derbyniodd yr ymgynghorydd strôc Dr Manju Krishnan y Wobr Ymchwilydd Clinigol Lleol gan Gymdeithas Meddygon Strôc Prydain ac Iwerddon. Mae Dr Krishnan wedi bod yn brif ymchwilydd ar sawl treial cenedlaethol a rhyngwladol, yn cynnwys cleifion yn Ysbyty Treforys lle mae hi wedi'i lleoli.

Dywedodd Rheolwr Ymchwil a Datblygu’r bwrdd iechyd, Jemma Rogers: “Rydym yn falch iawn o fod yn dathlu Diwrnod Treialon Clinigol Rhyngwladol ochr yn ochr â holl gydweithwyr treialon clinigol y GIG ar Fai 20^fed .

“Mae’n wirioneddol bwysig diolch i staff sy’n gweithio ar draws y bwrdd iechyd sy’n neilltuo amser i gefnogi treialon clinigol, naill ai fel rhan o’n timau seilwaith ymchwil craidd neu o fewn y timau gofal uniongyrchol.

“Maen nhw’n dangos llawer iawn o angerdd ac ymrwymiad, gan gefnogi cleifion i gael mynediad at fudd triniaeth posibl o gyfleoedd treialon clinigol, gan gydnabod y gellir ymgorffori ymchwil mewn llwybrau triniaeth.

(Chwith: Tîm astudio Rosalind, o'r chwith i'r dde: hwylusydd ymchwil Nicola Lemon, nyrsys ymchwil Rebecca Griffiths ac Esther Reeves, ac oncolegydd gradd arbenigol Prashanth Kainthaje Bhat)

“Rhaid inni hefyd ddiolch i’r cleifion sy’n rhoi eu caniatâd i ymuno â rhaglen dreialon clinigol, gan ymrwymo’n aml i ymweliadau ychwanegol a rhannu eu data, yn ddienw, i helpu i ateb cwestiynau clinigol pwysig.”

Y mis nesaf, bydd Bae Abertawe yn ymuno â'r arolwg cleifion cenedlaethol i ddeall taith y claf yn fanylach ac i ddefnyddio'r wybodaeth hon i wella eu profiad ymhellach.

Ychwanegodd Jemma: “Yn y misoedd nesaf, rydym hefyd i fod i gymeradwyo Strategaeth Ymchwil ac Arloesi tair blynedd newydd.

“Mae hyn yn gosod ymchwil, datblygu ac arloesi fel rhan o agenda ansawdd y bwrdd iechyd.

“Mae’n cynnwys gweithio gyda chydweithwyr o Fwrdd Iechyd Prifysgol Hywel Dda i ddeall sut y gellir agor cyfleoedd treialon ar sail ranbarthol.”

Dilynwch y ddolen hon i ddarllen ein straeon newyddion am dreialon clinigol, ymchwil ac arloesedd ym Mae Abertawe.