Cyn-gyflwynydd rownd terfynol The Traitors yn ysbrydoli cleifion iechyd meddwl yn ystod ymweliad â phrosiect unigryw Cae Felin

Mae cyn-gyflwynydd rownd terfynol The Traitors, Andrew Jenkins, wedi ymweld â phrosiect amaethyddol arobryn ger Ysbyty Treforys i rannu ei brofiadau a helpu i gefnogi cleifion iechyd meddwl Bae Abertawe.

Daeth yr ymweliad yn dilyn dychweliad emosiynol Andrew i Dreforys am y tro cyntaf ers 26 mlynedd, lle cafodd ei aduno â'i gyn-ffisiotherapydd Clare Ford, a chwaraeodd ran allweddol yn ei adferiad yn dilyn anaf a newidiodd ei fywyd.

Bellach yn teithio ledled y DU yn rhoi sgyrsiau ysgogol ar oresgyn anawsterau, galar a heriau iechyd meddwl, treuliodd Andrew amser yn cynaeafu ffrwythau a llysiau ochr yn ochr â chleifion.

Yna ymunodd â nhw am baned a thrafodaeth anffurfiol am lesiant, gwydnwch ac effaith gadarnhaol treulio amser yn yr awyr agored yn Amaethyddiaeth â Chymorth Cymunedol Cae Felin.

Gan gydnabod y cysylltiadau cryf rhwng neges Andrew ac ethos Cae Felin, gwahoddodd Clare ef i ymweld â'r prosiect a chwrdd â chleifion o Ward Fendrod, ward cleifion mewnol iechyd meddwl acíwt i oedolion yng Nghlinig Tawe.

Dywedodd Clare: “Roedd yn ymddangos fel y cyfle perffaith i Andrew ddod i weld beth yw Cae Felin ac i gwrdd â rhai o’n cleifion, sy’n helpu yn y prosiect bob wythnos.

“Mae Andrew yn siaradwr ysbrydoledig ac mae wedi ymrwymo i helpu eraill trwy rannu ei brofiadau a’i fewnwelediadau personol iawn ei hun ynghylch iechyd meddwl a lles.

“Roedd yn hyfryd gweld cleifion yn ymgysylltu ag Andrew ac yn treulio amser gydag ef.”

Tynnodd yr ymweliad sylw at y rôl bwysig y gall prosiectau fel Cae Felin ei chwarae wrth gefnogi lles, adferiad a chysylltiad cymdeithasol, gan ddarparu amgylchedd croesawgar lle gall pobl ddysgu sgiliau newydd, meithrin hyder ac ailgysylltu â natur.

Mae Cae Felin wedi'i leoli ar safle saith erw sy'n eiddo i Fwrdd Iechyd Prifysgol Bae Abertawe ger Ysbyty Treforys. Mae'n dwyn ynghyd ofal iechyd, cynaliadwyedd, tyfu bwyd, addysg a lles cymunedol mewn amgylchedd sydd, er ei fod yn agos at ysbyty prysur, yn teimlo fel gwerddon o dawelwch, gyda golygfeydd ar draws cefn gwlad agored.

Mae'r sefydliad dielw yn cael ei redeg yn annibynnol ond yn cael ei gefnogi gan y bwrdd iechyd fel rhan o'i ymrwymiad ehangach i gynaliadwyedd a lles y boblogaeth.

Mae'r safle wedi'i drawsnewid yn ofod cymunedol ffyniannus lle mae gwirfoddolwyr yn tyfu bwyd, yn plannu coed, yn gwella bioamrywiaeth ac yn creu cyfleoedd i bobl o bob oed a chefndir elwa o'r awyr agored.

Mae'r safle'n dibynnu'n fawr ar wirfoddolwyr. Mae cleifion, grwpiau staff, ysgolion, sefydliadau cymunedol a grŵp Men's Shed yn helpu i gynnal a datblygu'r prosiect wrth fwynhau manteision iechyd corfforol a meddyliol treulio amser mewn natur.

Dywedodd Andrew: “Mae Cae Felin wedi gwneud argraff fawr iawn arna i. Mae’n brosiect gwych mewn cymaint o ffyrdd ac mae’n wych ei weld yn ffynnu trwy waith caled ac ymrwymiad y gwirfoddolwyr a phawb sy’n gysylltiedig.”

Ym 1999, gadawyd Andrew yn ymladd am ei fywyd ac mewn coma am bedair wythnos yn Ysbyty Treforys yn dilyn damwain car erchyll. Er gwaethaf difrifoldeb ei anafiadau a chyda chymorth a chefnogaeth staff yr ysbyty fel Clare, gwnaeth adferiad rhyfeddol.

Ond er iddo ymladd yn ôl yn gorfforol, roedd creithiau meddyliol Andrew yn ddwfn. Dim ond yn ystod y blynyddoedd diwethaf y mae wedi gwneud cynnydd ar ei daith ei hun tuag at iechyd meddwl.

Ychwanegodd: “Mae manteision Cae Felin yn enfawr. Rwy'n siarad am bwysigrwydd bod allan yn yr amgylchedd naturiol. O'm profiad i, mae bod yn yr awyr agored ac yn natur yn rhan allweddol o reoli a gwella fy iechyd meddwl.

“Mae’n wych bod ysgolion yn dod yma. Rydw i wedi siarad mewn tua 55 o ysgolion dros yr ychydig flynyddoedd diwethaf ac nid yw bob amser yn hawdd i bobl ifanc ddeall o ble mae eu bwyd yn dod a sut mae’n cael ei dyfu.

“Mae hwn yn lle perffaith i ddysgu a gweld rhai o’r sgiliau rydyn ni wedi’u colli i raddau helaeth â’n llygaid ein hunain. Mae mor agos at Dreforys ond mewn sawl ffordd mae’n teimlo fel byd gwahanol. Mae’n lle gwych i ailgysylltu â’r amgylchedd naturiol, sydd mor bwysig i bob un ohonom.”