Claf 'gwyrth modern' Leighton yn diolch i staff sy'n achub bywydau

Mae dyn a oedd mor sâl nes i'w deulu ffarwelio wedi dychwelyd i'r ysbyty a achubodd ei fywyd ddwywaith mewn dwy flynedd i ddiolch i'r staff.

Roedd Leighton Davies a'i wraig Melanie yn Ysbyty Treforys yn Abertawe wrth i rai o'r dwsinau o glinigwyr a staff microbioleg a oedd yn rhan o ddiagnosis a gofal Leighton dderbyn Gwobrau Dewis Cleifion yn dilyn enwebiad y cwpl.

“Diolch i ofal yr holl bobl hyn y mae o’n fyw. Mae’n anghredadwy,” meddai Melanie.

Leighton Davies a'i wraig Melanie wedi'u tynnu y tu allan i Ysbyty Treforys Credyd: BIPBA “Maen nhw i gyd wedi bod yn wych ac maen nhw’n dal i fod yn wych,” meddai Leighton, 56, o Gwmafon, Port Talbot.

Wrth gofio’r misoedd a dreuliodd yn yr ysbyty, ychwanegodd: “Doedd e ddim yn teimlo fel swydd iddyn nhw. Roedd yn teimlo fel eu bod nhw’n gofalu am ffrind neu aelod o’r teulu.

“A heddiw roeddwn i’n teimlo fel rhywun enwog gyda’r holl gariad a gefais gan y staff. Mae wedi fy nghofio’n fawr. Rydw i’n falch o fod yma.”

Ar hyn o bryd mae Leighton yn gweithio'n galed i adennill ei symudedd ar ôl cymhlethdodau o Covid, llid yr ymennydd bacteriol a phroblemau iechyd eraill a fygythiodd ei fywyd rhwng 2023 a 2025.

Defnyddiodd ei daith gyntaf allan o'r tŷ yn y car i fynychu'r gwobrau.

Mewn cyflwyniadau ar wahân, dyfarnwyd gwobrau i'r Tîm Clefydau Heintiol, gan gynnwys aelodau'r tîm firoleg a bacterioleg o Ficrobioleg Iechyd Cyhoeddus Cymru, a Thîm Asgwrn Cefn MSK.

Mae timau eraill, gan gynnwys wardiau, ac unigolion a enwebwyd gan y cwpl, wedi derbyn eu gwobrau mewn digwyddiadau ar wahân.

Roedd dychweliad Leighton i Dreforys yn foment cylch cyflawn i'r staff a oedd wedi'i weld ar ei bwynt isaf.

Dywedodd Rhiannon Hawes, Nyrs Ymarferydd Uwch Asgwrn Cefn, a gasglodd y wobr ar ran Tîm Asgwrn Cefn MSK cyfan: “Mae’n anhygoel gweld Leighton nawr. Mae fel person gwahanol.”

Roedd Leighton, taid i bump o blant, wedi bod yn ymdopi â methiant y galon, arthritis gwynegol a chyflwr o'r enw stenosis asgwrn cefn - culhau'r twnnel yn yr asgwrn cefn sy'n pwyso ar y nerfau gan achosi poen a gwendid yn y coesau - pan aeth yn sâl iawn yn hydref 2023.

Mae'r feddyginiaeth sydd wedi'i rhagnodi iddo ar gyfer arthritis gwynegol yn atal ei system imiwnedd ac yn ei wneud yn agored i haint. Gwaethygodd ar yr adeg hon.

“Doedd e ddim yn gwella o gwbl,” meddai Melanie, 52.

Ar ôl iddo gael ei dderbyn i ward J, torrodd y staff y newyddion ei fod wedi dioddef o Covid ac yn ei chael hi'n anodd anadlu. Roeddent yn ofni na fyddai'n goroesi.

“Dywedwyd wrtha i am ffonio’r teulu. Roedden nhw’n ei symud i ofal lliniarol,” meddai Melanie.

“Daeth ein merched draw i ffarwelio ddydd Llun. Y diwrnod hwnnw roedd e ar y swm uchaf o ocsigen.”

Ond, fel yr eglurodd Melanie yn yr enwebiad am y wobr, fe wnaeth nifer o staff gan gynnwys y Tîm Clefydau Heintiol a'r Tîm Allgymorth Gofal Critigol "adael pob carreg heb ei throi" a gwneud popeth o fewn eu gallu i'w achub.

Arweiniodd at yr hyn y mae hi'n ei gredu oedd "wyrth fodern", gyda Leighton yn eistedd i fyny yn y gwely "yn bwyta, yn yfed ac yn cellwair" erbyn y dydd Gwener.

“Daeth pawb i weld oherwydd doedden nhw ddim yn gallu credu beth oedd wedi digwydd,” meddai hi.

Dywedodd Brendan Healy, Ymgynghorydd mewn Microbioleg a Chlefydau Heintiol ar gyfer Iechyd Cyhoeddus Cymru, fod y tîm clefydau heintus wedi trin Leighton gyda chyfuniad o driniaethau. Esboniodd mai'r diagnosis o Covid, a wnaed gan staff y labordy firoleg, oedd y cam cyntaf hollbwysig i oroesiad Leighton.

Dywedodd: “Gallwn fod yn hyderus bod y diagnosis o Covid wedi gwneud gwahaniaeth enfawr yn ei achos oherwydd ei fod wedi ein galluogi i dargedu’r feirws a’i ymateb imiwnedd i’r feirws ac mae’n ddiamau bod un o’r ddau opsiwn triniaeth hyn wedi arwain at ei adferiad.”

Er gwaethaf ymdopi ag effeithiau parhaol ffibrosis yr ysgyfaint, sef creithiau ar feinwe'r ysgyfaint a briodolwyd i Covid, llwyddodd Leighton i ddychwelyd i fywyd normal.

Yna ddechrau 2025 aeth i ysbyty arall i gael llawdriniaeth ar ei asgwrn cefn.

Aeth y llawdriniaeth yn dda ac er gwaethaf rhai problemau dychwelodd adref ychydig wythnosau'n ddiweddarach.

“Yna deffrais un bore ac roedd Leighton yn ddiymateb yn y gwely wrth fy ymyl,” meddai Melanie.

Wedi'i ruthro i Ysbyty Dreforys unwaith eto, canfuwyd bod ganddo lid yr ymennydd a achoswyd gan y bacteria Klebsiella.

Yn wael iawn ac yn agored i niwed, dioddefodd Leighton hefyd fethiant yr arennau, arwyddion o ataliad ar y galon a elwir yn arestiad peri, sepsis, cyfnod arall o Covid a phroblemau pellach gydag asgwrn cefn ansefydlog a oedd angen llawdriniaeth ar ei asgwrn cefn, yn yr wythnosau dilynol.

Ond, unwaith eto, cefnogodd llu o staff Leighton gan gynnwys y rhai ym Microbioleg Iechyd Cyhoeddus Cymru, Clefydau Heintiol, yr Uned Gofal Dwys, y Tîm Allgymorth Gofal Critigol, y Tîm Asgwrn Cefn, staff ar wardiau G a H a ffisiotherapyddion.

“Parhaodd pawb i ymladd ac felly hefyd ni,” meddai Melanie.

Dywedodd Dr Healy fod staff y labordy bacterioleg wedi nodi rhywogaeth arbennig o wrthiannol o Klebsiella a bod eu gwaith wedi galluogi clinigwyr i ddefnyddio triniaethau, gan gynnwys gwrthfiotigau newydd, sy'n weithredol yn erbyn y bacteria hyn.

Ychwanegodd: “Roedd y gwaith yn y labordy yn hanfodol wrth alluogi’r staff clinigol i ragnodi’r triniaethau cywir ac roedd yn wych gweld staff y labordy yn derbyn rhywfaint o gydnabyddiaeth am eu cyfraniad at oroesiad Leighton.”

Ar ôl dychwelyd i'r ysbyty am gyfnod byr ym mis Medi 2025 i gael triniaeth ar gyfer diverticulitis, cafodd Leighton ei drin ar ward V.

Ers hynny mae wedi bod yn gwella gartref gyda chymorth gan ffisiotherapydd.

Ac ym mis Mawrth croesawodd y cwpl, sydd â thri o blant sydd wedi tyfu i fyny, eu pumed wyres Betty, sydd, ynghyd â Kane, 10, Blake, saith, Maddie, chwech, a James, pedair, yn ysgogi Leighton i barhau â'i daith adsefydlu er gwaethaf ei heriau niferus.

“Mae’r holl wyrion yn ei alw’n Grumpy, ac eithrio James sy’n ei alw’n Papa,” meddai Melanie.

“Gan fod Leighton wedi treulio cymaint o amser yn y gwely, mae wedi dechrau defnyddio Lego fel hobi ac mae Blake wrth ei fodd yn gwneud hynny gydag ef.”

Gan gydnabod y gallai pethau fod wedi bod yn wahanol iawn i'w teulu, dywedodd Melanie fod y staff yn haeddu cydnabyddiaeth briodol ac nid yn unig am y ffordd y gwnaethon nhw ofalu am Leighton, ond hefyd am y ffordd y gwnaethon nhw ofalu amdani hi.

“Roedd y chwiorydd yn fy nghefnogi yn ogystal â Leighton,” meddai Melanie, a fyddai’n treulio hyd at 18 awr y dydd yn yr ysbyty gyda’i gŵr am fisoedd ar y tro.

“Bydden nhw’n sicrhau fy mod i’n gallu defnyddio’r gawod pan fyddai’n dawel yn y nos ac yn sicrhau fy mod i’n bwyta ac yn yfed. Roedd y tu hwnt i’r hyn y byddech chi’n ei gredu o ysbyty.

“Ac rydw i wedi gweld y staff yn mynd trwy gymaint eu hunain, ond wnaeth e byth effeithio ar y ffordd roedden nhw’n gweithio.”

Gan ddisgrifio sut mae staff yr ysbyty wedi dod yn debycach i deulu dros amser, ychwanegodd Melanie: “Hyd yn oed nawr, mae staff, gan gynnwys y gweithwyr cymorth gofal iechyd, yn anfon neges atom i ofyn sut mae e.”

• Mae'r Gwobrau Dewis Cleifion yn nodwedd flynyddol o raglen cydnabod staff Bwrdd Iechyd Prifysgol Bae Abertawe ac fe'u dyfernir yn uniongyrchol o ganlyniad i enwebiadau cleifion a theuluoedd. Y tro hwn derbyniwyd mwy na 500 o enwebiadau gyda channoedd o wobrau wedi'u rhoi ar draws mwy na dwsin o ddigwyddiadau.

Cyflwynodd Cadeirydd y Bwrdd Iechyd Jan Williams, pellaf o'r chwith, Wobr Dewis Cleifion i Dr Brendan Healy, yr ail o'r chwith, a chlinigwyr a staff labordy eraill Iechyd Cyhoeddus Cymru. Credyd: BIPBA