Oherwydd pwysau eithriadol a digynsail, ni allwn gyfieithu a diweddaru pob tudalen ar yr adeg hon. Fodd bynnag, mae'r tudalennau hyn - Coronafeirws COVID-19 a COVID-19: newidiadau dros dro i rai o'n gwasanaethau - yn cael eu diweddaru'n rheolaidd.

Tîm newydd yn darparu cefnogaeth i gleifion COVID gartref

Tîm anadlol

Byddai cael eich cludo i'r ysbyty mewn ambiwlans, a'i chael hi'n anodd anadlu oherwydd COVID-19, yn brofiad brawychus i unrhyw un.

Dyna'r sefyllfa y cafodd Sarah Williams ei hun yn ystod y mis diwethaf, wrth iddi fynd i Uned Asesu Anadlol (RAU) newydd Ysbyty Treforys.

Ar ôl i belydrau-X y frest ddod yn ôl yn glir aeth Sarah adref yr un diwrnod. Ond, fel eraill sydd wedi bod trwy'r RAU neu sydd â chyflyrau ysgyfaint presennol, ni adawyd hi heb gefnogaeth.

Sara Williams Gan fod llawer o gleifion o'r fath yn gwarchod gartref, nid yw'n ddiogel i staff wneud galwadau tŷ yn y ffordd arferol.

Yn lle, mae'r Tîm Cymorth Anadlol sydd newydd ei ffurfio yn eu monitro a'u cefnogi dros y ffôn - a gyda mynediad cyflym at ymgynghorwyr ysbyty os oes angen arnynt gyngor mwy arbenigol.

Dywedodd Sarah (chwith), gweithiwr cymorth gofal iechyd yn Ysbyty Treforys: “Roeddwn yn sâl iawn. Cefais anhawster gyda fy anadlu.

“Nid wyf erioed wedi cael unrhyw broblem gyda fy ysgyfaint nac unrhyw gyflwr arall a oedd yn bodoli eisoes felly roedd yn sioc gas.

“Roedd yn ofnadwy mewn gwirionedd. Pan waethygodd, ffoniais 111 ac fe wnaethant anfon ambiwlans i fynd â mi i'r Uned Asesu Anadlol. ”

Angharad Ladd Ers dychwelyd adref, mae Sarah wedi cael ei monitro'n rheolaidd gan uwch ffisiotherapydd anadlol ac aelod o'r tîm cymorth Angharad Ladd (llun ar y dde ).

“Mae Angharad wedi bod yn wych,” meddai Sarah. “Mae hi wedi rhoi llawer o gefnogaeth i mi, yn fy ffonio bob yn ail ddiwrnod a rhoi rhai awgrymiadau defnyddiol i mi i helpu gyda fy anadlu.

“Roedd bod yn sâl gyda’r feirws yn frawychus ond mae wedi helpu’n fawr, gan wybod bod Angharad ar ddiwedd y ffôn.”

Mae'r pandemig wedi dod â sawl her ond, fel sy'n digwydd mor aml ar adegau o adfyd eithafol, atebion creadigol hefyd.

Yn gynnar yn yr achos, agorodd Ysbyty Treforys yr RAU lle gellir swabio pobl yr amheuir eu bod yn dioddef o COVID-19 a naill ai eu derbyn i'r ysbyty neu eu hanfon adref os ydyn nhw'n ddigon da.

Dyluniodd a sefydlodd yr ymgynghorydd anadlol Craig Dyer, arweinydd clinigol yr ysbyty ar gyfer ffibrosis yr ysgyfaint, yr RAU ochr yn ochr ag ymgynghorydd yr Adran Achosion Brys, Dinendra Gill.

“Un o’r pethau a nodwyd gennym yn gynnar iawn oedd ein bod yn rhyddhau cryn dipyn o gleifion ond nid oedd proses ddilynol gadarn ar waith,” meddai.

“Arweiniodd hynny at bryder mewn cleifion o ran gwybod eu canlyniadau swab, rheoli eu symptomau a gwybod beth i’w ddisgwyl.

“Yn ei dro arweiniodd hynny at gyfradd ail-dderbyn uchel iawn, ac yn aml roedd cleifion yn dod, yn cael ail apwyntiad ar y safle ac yna'n cael eu rhyddhau eto."

Yr ateb oedd dod â grŵp o saith aelod o staff anadlol ynghyd i ddarparu'r gwasanaeth cymorth newydd, sy'n rhedeg rhwng 9 am-5pm saith niwrnod yr wythnos, yn ogystal â gwneud eu swyddi dydd.

Tîm anadlol Mae'n cynnwys aelodau o'r tîm COPD (anhwylder rhwystrol cronig yr ysgyfaint) a sefydlwyd i gael cleifion COPD allan o'r ysbyty cyn gynted â phosibl, eu cefnogi gartref, ac atal ail-dderbyn.

Chwith i'r dde: Alison Lewis, Craig Dyer a phrif nyrs RAU, Carys Walters.

Dywedodd yr arbenigwr nyrsio clinigol Alison Lewis, sy'n arwain y timau COPD a chymorth anadlol, fod y gwasanaeth newydd yn dilyn cleifion a ddaeth drwy'r RAU yn ogystal â'r rhai â chyflyrau anadlol presennol.

“Rydyn ni'n dilyn yr un ethos gyda chleifion sy'n cael eu rhyddhau o'r RAU ag yr rydym yn ei ddilyn gyda'r rhai sydd â COPD.

“Rydyn ni'n eu hanfon adref cyn gynted ag y gallwn, yna eu dilyn i fyny i sicrhau eu bod yn gwella cystal ag y dylen nhw, darparu cefnogaeth barhaus a chanfod unrhyw ddirywiad i sicrhau eu bod yn cael eu haildderbyn yn briodol ac yn ddiogel.

“Rydyn ni fel arfer yn mynd ar drywydd cleifion yn eithaf dwys gartref. Yn amlwg, nid yw hynny'n ddiogel i ni na'r cleifion ar hyn o bryd, felly rydym wedi bod yn eu dilyn yn bennaf dros y ffôn.

“Rydyn ni wedi cael cwpl o aelodau o staff yn ymuno â’r tîm sy’n gweithio gartref oherwydd nad ydyn nhw’n gallu wynebu cleifion ar hyn o bryd.

“Felly rydyn ni'n defnyddio technoleg ddigidol i ganiatáu cyfathrebu rhwng y tîm. Rydym yn defnyddio nodiadau electronig. Mae popeth ar yriant a rennir fel y gall pob un ohonom ei gyrchu ar yr un pryd.

“Fel tîm COPD rydyn ni'n gwneud hynny'n fawr iawn, wrth i ni weithio ar draws Singleton a Threforys, ond rydym ni wedi defnyddio'r sgiliau a'r datblygiadau hynny mewn gwirionedd i wneud i'r tîm cymorth anadlol weithio.”

Mae aelodau'r tîm cymorth anadlol wedi gweithio'n agos gydag ymgynghorwyr ysbytai, gyda meddygon teulu a gweithwyr gofal iechyd proffesiynol eraill.

Ac mae'r dull gwaith tîm wedi helpu i dynnu peth o'r pwysau oddi ar Ysbyty Treforys o ran aildderbyn neu ail-fynychu.

Dywedodd Dr Dyer: “Yn ddiweddar rydym wedi edrych ar y niferoedd cyn i dîm Alison ymuno ac ar ôl hynny, y cleifion hynny a atgyfeiriwyd i’w thîm a’r rhai na atgyfeiriwyd.

“O'r bobl hynny na chawsant eu cyfeirio, gwelsom gyfradd aildderbyn neu ail-bresenoldeb o oddeutu 40%, gyda symptomau anadlol neu symptomau parhaus tebyg i COVID. Gyda thîm Alison, mae hynny wedi gostwng i 2%. Felly mae'n enfawr.”

Yn y pen draw, bydd aelodau'r tîm yn dychwelyd i'w rolau gwreiddiol. Ond mae pawb sy'n cymryd rhan yn cytuno bod dod at ei gilydd yn ystod yr argyfwng wedi eu helpu i ddysgu sgiliau newydd a ffyrdd newydd o weithio, a bydd llawer ohonynt yn parhau.

Dywedodd Dr Dyer y bu buddion annisgwyl hefyd yn benodol ar gyfer y gwasanaeth ffibrosis yr ysgyfaint.

Tîm cefnogi Mae llawer o'i gleifion yn gwarchod gartref. Ond, esboniodd Dr Dyer, roedd methu â mynychu'r ysbyty yn gorfforol yn creu llawer o bryder gan fod y cleifion yn teimlo'n bell.

(Clocwedd o'r chwith uchaf) Debs Ellingham, nyrs glinigol arbenigol anadlol; Lorna Rowe, meddyg cyswllt; Sarah Griffin, nyrs glinigol arbenigol anadlol; Dr Maddie Carr; Louise Jenkins, nyrs glinigol arbenigol anadlol; Sara Davies, uwch ymarferydd nyrsio clefyd plewrol.

“Rydyn ni wedi bod wrthi’n defnyddio ymgynghoriadau ffôn i ddarparu cefnogaeth iddyn nhw gartref.

“I ddechrau, roeddem yn meddwl nad oedd hynny'n rhywbeth y byddai cleifion yn ymateb yn dda iawn iddo. Mewn gwirionedd mae'r ymateb wedi bod yn gadarnhaol.

“Mae'n rhywbeth rydyn ni'n edrych arno i'w ddefnyddio yn fwy hirdymor i gleifion y mae dod i'r ysbyty yn achosi pryder mawr iddyn nhw.

“Efallai bod ganddyn nhw daith hir, yna mae'n rhaid iddyn nhw barcio. Gall cerdded i mewn i'r ysbyty fod yn anodd iawn iddyn nhw hefyd.

“Felly, yr hyn rydyn ni'n edrych arno yw datblygu rhith-glinigau gan ddefnyddio'r dechnoleg hon rydyn ni wedi'i datblygu ac wedi dod yn fwy cyfarwydd â hi yn oes COVID er budd cleifion gartref.

“A’r neges rydyn ni’n ei chael gan gleifion yw, dyna’r gwasanaeth y byddai’n well ganddyn nhw mewn gwirionedd yn hytrach na’r model traddodiadol. Felly mae wedi bod yn gromlin ddysgu go iawn i ni. ”

Yn y cyfamser, mae'r adborth gan gleifion a gefnogir gan y tîm asesu anadlol wedi bod yn hynod gadarnhaol hefyd.

Meddai Alison: “Maen nhw mor ofnus, boed eu bod nhw'n amau bod ganddyn nhw COVID neu eu bod nhw'n gwybod bod ganddyn nhw COVID.

“Dydyn ni ddim wedi cael unrhyw adborth negyddol ar hynny o gwbl. Mae cleifion wir yn gwerthfawrogi'r gofal maen nhw'n ei dderbyn. "