Oherwydd pwysau eithriadol a digynsail, ni allwn gyfieithu a diweddaru pob tudalen ar yr adeg hon. Fodd bynnag, mae'r tudalennau hyn - Coronafeirws COVID-19 a COVID-19: newidiadau dros dro i rai o'n gwasanaethau - yn cael eu diweddaru'n rheolaidd.

Rhybudd am ysmygu ar gyfer defnyddwyr ocsigen cartref

Smoking stock image.JPG

Mae rhoi’r gorau i ysmygu yn syniad da i unrhyw un - ond i bobl ar therapi ocsigen cartref mae’n hanfodol.

Mae'r therapi yn rhan hanfodol o driniaeth i lawer o gleifion ym mae Abertawe. Mae pobl ag ystod o gyflyrau cronig - fel clefyd rhwystrol cronig yr ysgyfaint (COPD), clefyd ysgyfaint rhyng-ganolbwyntiol a mwy - yn ei ddefnyddio i drin eu lefelau ocsigen isel tymor hir.

Ond gall defnyddio ocsigen fod yn hynod beryglus hefyd, yn enwedig i ysmygwyr.

Esboniodd Beth Grant, arweinydd cydlynydd ocsigen cartref: “Nid yw cleifion yn deall y peryglon. Os ydych chi'n ysmygu wrth ddefnyddio ocsigen gall arwain at ganlyniadau difrifol iawn.

“Mae'r aer rydyn ni'n ei anadlu yn cynnwys tua 21 y cant o ocsigen. Fodd bynnag, mae'r silindrau y mae cleifion yn eu defnyddio yn ocsigen pur 100 y cant.

“Mae'n nwy meddygol ac yn berygl tân.

“Yn union yn ardal y bwrdd iechyd hwn rydym wedi gweld pobl yn cael eu gadael â llosgiadau difrifol ar eu hwyneb neu eu corff uchaf ar ôl ysmygu tra ar ocsigen, ac mae ganddyn nhw eisoes gyflyrau sy’n cyfyngu ar fywyd.”

Ar unrhyw un adeg, gall hyd at 650 o bobl fod ar ocsigen ym Mae Abertawe, ac mae rhai yn ysmygwyr cyfredol neu flaenorol.

Ac er bod tîm ocsigen cartref y bwrdd iechyd wedi darganfod bod rhai yn rhoi’r gorau iddi pan fyddant yn dechrau ar ocsigen, nid yw pob un yn gwneud hynny.

Nawr, mae canllawiau newydd gan NICE yn golygu na fydd ocsigen cartref bellach yn cael ei ragnodi ar gyfer rhai cleifion COPD sy'n parhau i ysmygu.

Mae'r bwrdd iechyd yn gweithio gyda'r cyflenwr ocsigen Baywater a Gwasanaeth Tân ac Achub Canolbarth a Gorllewin Cymru i greu cynllun priodol ar gyfer cleifion sy'n parhau i ysmygu.

Ond gall hyn olygu na roddir therapi ocsigen iddynt gartref.

Ychwanegodd y nyrs anadlol Michelle Davies: “Mae hyn yn ymwneud â’u diogelwch, a diogelwch eu gofalwyr, eu teuluoedd, eu cymdogion a’u cymuned.

“Mae tri o bobl ar ocsigen gartref wedi cael eu derbyn yn lleol yn ystod y pump neu chwe blynedd diwethaf gyda llosgiadau ar eu hwyneb ar ôl penderfynu cynnau sigarét. A bu llawer o achosion mwy difrifol ledled y wlad.

“Nid oes rhaid iddo fod o reidrwydd eu bod yn cymryd yr ocsigen ar hyn o bryd maen nhw'n goleuo chwaith.

“Gall yr ocsigen ddirlawn eu dillad ar ôl iddyn nhw ei ddefnyddio am ychydig, neu gallen nhw adael y canwla agored ar ochr y soffa, felly mae'r ocsigen yn cronni o'u cwmpas.”

Mae'r tîm cydgysylltu ocsigen cartref yn annog unrhyw un sydd ar hyn o bryd yn cael triniaeth ocsigen neu ar fin dechrau ceisio ocsigen i geisio cymorth i roi'r gorau i ysmygu. Gall ohirio eu triniaeth os na fyddant yn rhoi'r gorau iddi.

Mae sawl gwasanaeth am ddim ar gael gan y bwrdd iechyd, y gellir eu teilwra i weddu i bob person.

Gellir cyrchu'r rhain trwy ymweld â www.helpmequit.wales, neu ffonio'r llinell Help Me Quit ar 01639 684532. Bydd y triniwr galwadau yn asesu gofynion yr unigolyn ac yn trefnu apwyntiad gyda'r gwasanaeth a ddymunir.

Anogir teuluoedd, ffrindiau a gofalwyr i gadw llygad am yr arwyddion o ysmygu hefyd, a gofyn i staff gofal iechyd am help os oes angen.


Mae'r bwrdd iechyd yn cynnig gwasanaeth rhoi'r gorau i ysmygu sydd wedi helpu llawer o bobl i roi'r gorau iddi dros y blynyddoedd - gan gynnwys Kelly Wearing, a oedd yn ysmygu 30 sigarét y dydd cyn rhoi'r gorau iddi.

Dechreuodd Kelly ysmygu pan oedd yn ei harddegau. Ceisiodd roi'r gorau iddi sawl gwaith ond ni lwyddodd i roi'r gorau iddi yn barhaol nes cyrchu'r gwasanaeth rhoi'r gorau i ysmygu yn Ysbyty Singleton.

Pennawd: Kelly gyda'i chynghorydd rhoi'r gorau i ysmygu Diana Green.

Mae'r gwasanaeth hwn wedi'i addasu yn ôl anghenion pob claf. Tra dewisodd Kelly, nad yw ar ocsigen gartref, glytiau nicotin ac anadlydd, anogir pobl i osod eu nodau eu hunain a defnyddio'r dulliau mwyaf addas ar eu cyfer.

Meddai Kelly: “Nid wyf wedi ysmygu ers tua wythnos ar ôl i mi ddechrau cyfarfod â fy nghynghorydd stopio ysmygu.

“Rwy’n dal i synnu, mae wedi bod sawl mis bellach ers fy sigarét ddiwethaf. Rwy'n dal i ryfeddu fy mod i'n gallu rhedeg i fyny'r grisiau, mae gen i anadl, mae gen i rywfaint o liw yn fy nghroen.

 “Nid wyf wedi cael fy nhemtio chwaith, hyd yn oed pan rwyf wedi bod ymhlith ysmygwyr.”