Oherwydd pwysau eithriadol a digynsail, ni allwn gyfieithu a diweddaru pob tudalen ar yr adeg hon. Fodd bynnag, mae'r tudalennau hyn - Coronafeirws COVID-19 a COVID-19: newidiadau dros dro i rai o'n gwasanaethau - yn cael eu diweddaru'n rheolaidd.

Mae dwsinau o gleifion yn Abertawe yn ymuno ar gyfer treial Covid-19

Rachel Harford, Ian Blyth

Mae dwsinau o gleifion yn yr ysbyty gyda Covid-19 yn Abertawe wedi gwirfoddoli ar gyfer treial clinigol sydd eisoes wedi gweld canlyniadau achub bywyd.

Hyd yn hyn, mae mwy na 50 o bobl a dderbyniwyd i ysbytai Treforys neu Singleton wedi cymryd rhan yn y treial Adferiad ledled y DU

Mae hyn yn profi ystod o driniaethau posib yn erbyn y feirws.

Prif lun uchod: Nyrs Ymchwil a Datblygu Rachel Harford gyda'r ymchwilydd lleol Adferiad Dr Ian Blyth

Mae'r tîm astudio ym Mhrifysgol Rhydychen bellach wedi cadarnhau bod un o'r cyffuriau, sef y steroid dos isel, dexamethasone, yn lleihau'r risg o farwolaeth o draean i'r rhai ar beiriannau anadlu a gan un rhan o bump i'r rhai ar ocsigen.

Mae hefyd wedi dangos nad yw’r driniaeth yr adroddwyd yn eang ei bod yn fuddiol, sef hydroxychloroquine, yn gwella canlyniad.

Mae hwn yn ganfyddiad hynod bwysig gan ei fod yn golygu na fydd cleifion yn y dyfodol yn derbyn y driniaeth hon yn ddiangen.

Mae Bae Abertawe yn un o 176 o fyrddau iechyd ac ymddiriedolaethau ledled y DU sy'n recriwtio cleifion ar gyfer yr astudiaeth.

Mae Dr Ian Blyth, Ymgynghorydd dros dro mewn Afiechydon Heintus a Microbioleg i Iechyd Cyhoeddus Cymru, yn ymchwilydd lleol ar gyfer Adferiad ym Mae Abertawe.

Disgrifiodd y newyddion am dexamethasone fel canlyniad anhygoel.

“Mae’n golygu bod yna driniaeth ddiogel sydd ar gael yn eang bellach ar gyfer y rhai sy’n dioddef yr effeithiau gwaethaf COVID-19, ac nid yn unig yma yn y DU ond ledled y byd,” meddai.

“Mae'r cyflymder y gwnaed y darganfyddiad hwn yn glod i'r holl gleifion, gan gynnwys llawer o Fae Abertawe, a gymerodd ran yn y treial Adferiad pan oeddent yn sâl.”

Mae Adferiad yn dreial ar hap ar gyfer oedolion sy'n cael eu derbyn i'r ysbyty gyda Covid-19. Mae rhai yn derbyn y safon uchel arferol o ofal y mae ysbytai yn ei ddarparu, tra bod eraill hefyd yn cael un o nifer o gyffuriau sy'n cael eu profi.

Dywedodd Dr Blyth: “Ar ddechrau’r pandemig roedd nifer o wahanol gyffuriau a awgrymwyd i wella canlyniadau cleifion gan gynnwys lleihau marwolaethau, hyd arhosiad yn yr ysbyty, a’r angen am awyru ymledol.

“Ond nid oedd gan yr un o’r cyffuriau hynny ddigon o dystiolaeth y gallent gael eu cyflwyno ar draws poblogaeth yr unigolion sydd â’r afiechyd.

“Roedd adferiad yn darparu fformat ar gyfer asesu’r cyffuriau hynny yn erbyn safon y gofal i ddarganfod yn bendant a oeddent yn mynd i ddarparu budd i’n cleifion.”

Bae Abertawe oedd un o'r byrddau iechyd cyntaf i gymryd rhan yn y treial, ond roedd hyn yn cynnwys sefydlu proses gymhleth yn gyflym.

Dywedodd Dr Blyth fod dull amlddisgyblaethol ar draws y bwrdd iechyd wedi gwneud hynny'n bosibl.

“Rydyn ni wedi cymryd rhan gan lawer o wahanol wasanaethau ar draws Treforys a Singleton.

“Mae'r adran Ymchwil a Datblygu, TG, y Ganolfan Addysg, yr Adran Afiechydon Heintus, sef ni - mae pob rhan o fecanwaith y bwrdd iechyd wedi chwarae rhan.”

Ychwanegodd rheolwr cyflenwi ymchwil a datblygu Bae Abertawe, Dr Yvette Ellis: “Roedd gan lawer o’r byrddau iechyd eraill glinigwyr ymchwil-weithredol eisoes ar waith i hwyluso cyfranogiad yn y treial.

“Pan oeddem yn cychwyn, roedd sicrhau bod ein holl glinigwyr a thimau i gytuno mor gyflym yn gyflawniad enfawr.

“Fe wnaethant hynny i gyd pan oeddent eisoes yn delio â’r argyfwng mwyaf y mae’r GIG erioed wedi’i wynebu.”

Hyd yma, mae 54 o gleifion wedi cytuno i gymryd rhan. Byddai eraill wedi hefyd, ond canfuwyd eu bod yn anghymwys ar ôl sgrinio.

Dywedodd Dr Blyth: "Dyma bobl sydd ar eu hisaf, yn sâl, wedi’u hynysu oddi wrth eu teulu yn dioddef o glefyd sydd â gorbryder enfawr ynghlwm wrtho.

“Ac eto maen nhw i gyd eisiau cefnogi ein hymdrechion i helpu pobl i ddod ar eu hôl. Mae hynny wedi bod yn galonogol iawn ei weld.”

Arweinir y tîm Adferiad ym Mae Abertawe gan Dr Brendan Healy, Ymgynghorydd Iechyd Cyhoeddus Cymru mewn Microbioleg a Chlefydau Heintus (gweler diwedd yr erthygl am restr lawn o'r rhai sy'n cymryd rhan).

Dywedodd Dr Healy: Dechreuon ni gyda’r llinell sylfaen lle roedd gennym glefyd newydd sbon. Roeddem yn gwybod iddo gael canlyniad difrifol iawn mewn nifer o unigolion a heb driniaeth brofedig.

“Roedd yn wych cael cymryd rhan yn y treial hwn yn gynnar. Roedd yn golygu bod gan gleifion fynediad at driniaethau o fudd posibl.

“Roedd hefyd yn golygu y gallem ei gynnig mewn ffordd a oedd yn galluogi cleifion i ystyried y risgiau a’r buddion a chyfrannu at ein gwybodaeth am COVID-19 ar yr un pryd.

“Mae'n dreial pwysig iawn sydd eisoes wedi darparu gwybodaeth amhrisiadwy ar sut i drin pobl sydd â COVID-19 am flynyddoedd i ddod.”

Mae'r tîm Adferiad hefyd yn cynnwys: Fferylliaeth - Julie Harris, Euan Pratt, Paul Jones.

Cyflwyno ymchwil - Yvette Ellis, Rachel Harford, Tabitha Rees, Elaine Brinkworth, Marie Williams.

Clinigol - Abigail Holborrow, Stephanie Bareford, Alice Bone, Richard Chudleigh, Simon Georges, Stacey Green, Claire Johnston, Manju Krishnan, Nicky Leopold, Fiona Morris, Ahsan Mughal, Gina Saleeb a John Watts.

Ychwanegodd Dr Healy: “Mae cyflwyno’r treial yn Abertawe wedi bod yn ymdrech tîm enfawr ac rwy’n ddiolchgar iawn i’r holl staff a chleifion sydd wedi gwneud y treial yn bosibl.”