Oherwydd pwysau eithriadol a digynsail, ni allwn gyfieithu a diweddaru pob tudalen ar yr adeg hon. Fodd bynnag, mae'r tudalennau hyn - Coronafeirws COVID-19 a COVID-19: newidiadau dros dro i rai o'n gwasanaethau - yn cael eu diweddaru'n rheolaidd.

Gwybodaeth Marwoldeb

Diogelwch Cleifion a Gwella Ansawdd

Mae Bwrdd Iechyd Prifysgol Bae Abertawe yn rhoi ansawdd a diogelwch wrth wraidd ei wasanaeth.  Mae'r cyhoeddiad hwn yn dangos sut y caiff marwolaethau a disgwyliad oes eu mesur a'u harchwilio.

Un o elfennau allweddol ein rhaglen Gwella Ansawdd yw dadansoddi a deall yr holl wybodaeth sydd ar gael sydd gennym am bobl sy'n marw yn ein hysbytai.

Mae bron hanner marwolaethau pobl yn ein cymunedau yn digwydd yn yr ysbyty, yn bennaf am fod llawer o bobl sydd ar ddiwedd eu hoes yn dod i'r ysbyty yn ystod eu dyddiau olaf.

Bu farw ychydig dros 2,000 o bobl yn yr ysbyty yn Abertawe, Castell-nedd a Phort Talbot yn 2018, gan gyfrif am 49% o'r holl farwolaethau. Yn ogystal, bu farw 223 o bobl yn ein hosbisau. Digwyddodd cyfanswm o 52.5% o farwolaethau yn ysbytai neu hosbisau Bwrdd Iechyd Prifysgol Bae Abertawe.

Fodd bynnag, rydym yn ymwybodol mewn rhai achosion fod pobl wedi marw yn yr ysbyty pan allai fod yn well iddyn nhw a'u teuluoedd pe baent wedi gallu marw gartref, mewn amgylchedd cyfarwydd.

Yn sgil hyn, rydym yn cefnogi defnyddio Llwybrau Gofal ar ddiwedd oes, sy'n galluogi mwy o bobl i gael y dewis i farw gartref, os mai dyna yw eu dymuniad.

Profiad y Claf

Oherwydd Covid-19, cafodd y gwaith o gasglu'r ffurflenni Ffrindiau a Theuluoedd ei atal o 23 Mawrth tan 31 Awst 2020.  Cymerodd Tîm Profiad y Claf y camau canlynol i ddysgu am brofiad cleifion yn ystod y pandemig:

Datblygwyd arolwg electronig: mae’r arolwg hwn ar gael ar-lein ac yn cael ei anfon hefyd drwy neges destun SMS at gleifion sy’n cael eu rhyddhau ar draws y Bwrdd Iechyd.  Mae'r arolwg yn canolbwyntio ar gyfathrebu, ymweliadau/apwyntiadau rhithwir ac argaeledd dillad a deunyddiau ymolchi.   

Mae canlyniadau arolwg Covid-19 yn cael eu rhannu â Rhwydwaith Gwybodaeth y Byrddau Iechyd i helpu i lywio'r gwaith adfer a'r tîm TG.  Mae'r canlyniadau hefyd yn cael eu rhannu â’r Grŵp Llywio Gofal sy'n Canolbwyntio ar yr Unigolyn ym maes Canser, y Grŵp Cydweithredol ar gyfer Gofal Llygaid a Rheolwr Elusennau'r Byrddau Iechyd er mwyn gallu cymryd unrhyw gamau angenrheidiol mewn perthynas â'r Rhestr Ddymuniadau.

Mae'r adborth a gafwyd yn arolygon mis Gorffennaf yn cael ei ddadansoddi, ac mae’r rhan fwyaf yn gwneud sylwadau cadarnhaol am y newidiadau a wnaed. 

Ar gyfer mis Gorffennaf, derbyniwyd 502 o’r ffurflenni arolwg ar-lein ar gyfer Ffrindiau a Theuluoedd.  Maent yn dangos bod 91% o bobl yn dweud y byddent yn argymell y Bwrdd Iechyd yn gryf i Ffrindiau a Theuluoedd, sef cynnydd o 4% ers mis Mehefin 2020.

Gwaith Tîm Profiad y Claf

Adborth Canser Prehab2rehab: Mae’r gwaith yn parhau o ran y Grŵp Gorchwyl a Gorffen cydweithredol gydag arweinwyr Profiad y Claf yng Nghaerdydd a'r Fro a gyda Macmillan. Rydym wedi datblygu'r Mesurau Profiad a Gofnodwyd gan Gleifion (PREMs) ac mae dolen bellach wedi’i chynnwys yn y llyfryn ac ar wefan Bae Abertawe.  Mae rheolwyr gwasanaethau canser Bae Abertawe a Nyrsys Clingiol Arbenigol (CNS) yn dosbarthu’r llyfryn Prehab2rehab. Ochr yn ochr â hyn, mae'r tîm Amseroedd Rhwng Atgyfeirio a Thriniaeth (RTT) hefyd yn anfon y taflenni at bobl sydd ar y rhestrau aros.

Arolwg Staff ar gyfer PREM:  Lluniwyd a rheolwyd yr arolwg staff ar gyfer y Gweithlu a Datblygu Sefydliadol gan dîm Profiad y Claf.  Daeth yr arolwg i ben ar 31 Gorffennaf ac fe’i cwblhawyd gan 1,650 o aelodau staff.  Dyma'r arolwg mwyaf i ni ei reoli.  Mae’r adroddiad cryno terfynol yn 150 tudalen ac mae bellach gyda Chyfarwyddiaeth y Gweithlu a Datblygu Sefydliadol er mwyn iddo gael ei adolygu.  Bydd yr adroddiad yn helpu i lunio cynllun gwaith y tîm ar gyfer y dyfodol.

Clinig Ffrwythlondeb Cymru:  Mae'r clinig wedi cysylltu â ni i ddatblygu PREM ar brofiadau cleifion yn ystod pandemig Covid-19.  Mae'r cwestiynau'n cael eu datblygu a nod y tîm yw cael canlyniadau'r adborth erbyn diwedd mis Hydref.  

Arolwg Gwirfoddolwyr: Yn ystod y misoedd diwethaf, cafodd ein gwasanaethau gwirfoddoli eu gohirio oherwydd Covid-19.  Mae'r effaith y mae hyn wedi'i chael ar gadw gwirfoddolwyr wedi bod yn sylweddol a gofynnwyd i ni ddatblygu arolwg ar gyfer Gwirfoddolwyr er mwyn casglu eu profiadau.   Ni fydd y canlyniadau ar gael tan fis Hydref. 

Arolwg Profedigaethau:  Yn ystod pandemig Covid-19, mae rhai staff a chleifion wedi profi’r tristwch o golli anwyliaid.   Mae'r Gaplaniaeth wedi gofyn am gael gweithio gyda ni ac yn arwain y gwaith o gipio canlyniadau arolwg adfyfyriol ar gyfer staff mewn perthynas â phrofiadau a chefnogaeth aml-ffydd.   Mae cyfle hefyd i gipio'r profiadau cymunedol ehangach drwy gynnal arolwg ar wahân ar gyfer sefydliadau aml-ffydd cymunedol.  Ar hyn o bryd, ceir trafodaethau cychwynnol am hyn a byddwn yn rhoi'r wybodaeth ddiweddaraf i chi am y datblygiadau.

Cynllunio Gofal o Flaen Llaw: Gofynnwyd i ni gefnogi straeon a thaflenni digidol ar gyfer y Tîm Cynllunio Gofal o Flaen Llaw.  Y nod yw cael pobl i siarad ag anwyliaid am yr angen i baratoi ar gyfer y dyfodol a'u dymuniadau os byddant yn mynd yn wael.

Cadwch eich llygaid yn agored: Ar hyn o bryd, mae'r tîm yn ysgrifennu ei gylchlythyr cyntaf i'w gyhoeddi ar dudalen y staff ar y fewnrwyd ym mis Awst.  Bydd hyn yn amlygu'r gwaith a'r cymorth y gallwn eu darparu.

Taflen Wybodaeth Cymru Gyfan ar gyfer Ymweliadau/Apwyntiadau Ysbyty: Mae rheolwr Profiad y Claf yn gweithio gyda chydweithwyr ledled Cymru fel rhan o Grŵp Gorchwyl a Gorffen gyda Llywodraeth Cymru i gynhyrchu canllaw hawdd i’w ddarllen ar gyfer cleifion sy’n ymweld â’r ysbyty ac yn dod i apwyntiadau.  Rydym yn aros i’r daflen gael ei llofnodi cyn ei rhyddhau.

Profion Gwrthgyrff:  Rydym wedi ychwanegu adran am brofion gwrthgyrff yn Ysbyty Maes y Bae at yr arolwg Ffrindiau a Theuluoedd er mwyn casglu profiadau’r bobl sy'n defnyddio'r gwasanaeth.

Ailosod ac Adfer:  Rydym yn rhannu'r adborth a gawsom ar gyfer Arolwg Covid-19 gyda'r tîm Ailosod ac Adfer, yn ogystal ag yn rhannu data’r arolwg ar-lein ar gyfer Ffrindiau a Theuluoedd.  Mae'r tîm hefyd yn defnyddio ein Straeon Digidol am Covid-19 i lunio gwasanaethau yn y dyfodol.

Bwrdd Prosiect Grymuso Cleifion a Dinasyddion:  Cynhaliodd y grŵp hwn ei gyfarfod cyntaf ar 23 Gorffennaf.  Bydd y bwrdd hwn yn ein galluogi i rannu'r adborth rydym yn ei gasglu am brofiadau cleifion ond hefyd, gan ein tîm ehangach, Digwyddiadau Difrifol, yr Ombwdsmon, a’r tîm Cwynion a Chyfreithiol.

Polisi Cwympiadau Bwrdd Iechyd Prifysgol Bae Abertawe

Mae polisi cwympiadau Bwrdd Iechyd Prifysgol Bae Abertawe bellach yn fyw, gan sicrhau ein bod yn cynnig y gofal gorau i'n cleifion.  Os dilynir y camau yn y polisi newydd hwn, mae’r holl dystiolaeth yn dangos y bydd hyn nid yn unig yn helpu i atal cwympiadau yn y lle cyntaf, ond hefyd, os bydd cwymp yn digwydd, y gallwn sicrhau'r canlyniad cyflymaf a gorau i'r claf.

Pan fydd claf yn cwympo gall fod goblygiadau corfforol a seicolegol i'r claf a'i deulu. Mae perygl y bydd angen llawdriniaeth a gofal hirdymor ar y claf, ac y bydd yn colli symudedd. Hyd yn oed os bydd cleifion yn gwella, gall hyn niweidio eu hyder am fod arnynt ofn cwympo eto. Yn anffodus, yn yr achosion gwaethaf gall rhai cleifion farw ar ôl cwymp.

Rydym yn ymwybodol y gall cwympo fod yn drychinebus. Fodd bynnag, mae'r polisi cwympiadau newydd hwn yn darparu'r wybodaeth a'r arweiniad i geisio atal cwympo yn y lle cyntaf. Mae hefyd yn darparu dealltwriaeth fanwl o gwympiadau er mwyn gwella'r siawns o wella’n dda.

Porth Cleifion Bae Abertawe (sydd wedi’i bweru gan Patients Know Best)

Mae darparu porth i gleifion yn elfen allweddol o’r strategaeth ddigidol Genedlaethol a strategaeth ddigidol y Bwrdd Iechyd ac mae'n helpu i’n galluogi i ddarparu Cymru Iachach, gan rymuso cleifion â'u cofnod ar-lein eu hunain, a gaiff ei reoli gan gleifion, er mwyn cefnogi eu hiechyd a'u lles. Mae Porth Cleifion Bae Abertawe wedi bod yn fyw ers mis Gorffennaf 2018 ac mae bellach ar gael ar gyfer pob safle acíwt. 

Bae Abertawe yw'r Bwrdd Iechyd cyntaf yng Nghymru i gynnig mynediad i gleifion at eu gwybodaeth electronig ar-lein, sydd ar hyn o bryd yn caniatáu i gleifion gael mynediad at eu canlyniadau patholeg a'u dogfennau clinig ar gyfer Bwrdd Iechyd Bae Abertawe yn unig. 

Mae hyn bellach ar gael ar gyfer 21 o wasanaethau Bwrdd Iechyd Prifysgol Bae Abertawe, gyda 1697 o gleifion wedi cofrestru ar draws Bae Abertawe, yn cynnwys Ysbyty Tywysoges Cymru.

Yn ogystal â chael mynediad 24/7 i'w cofnodion, gall cleifion bellach ddewis â phwy y maent am rannu'r wybodaeth, a gweithio'n llawer agosach ac yn haws gyda chlinigwyr i reoli eu gofal yn y dyfodol fel tîm. Gellir creu cynlluniau gofal yn ddigidol gyda mewnbwn gan gleifion a chlinigwyr, a cheir hefyd fideos a chynnwys ar gyfryngau eraill i helpu cleifion i ddeall eu cyflwr yn well a rheoli eu gofal.

Drwy ei gwneud yn symlach i gleifion ddewis pwy sy'n gallu gweld eu gwybodaeth, gall cleifion ei rhannu'n hawdd ag asiantaethau eraill neu weithwyr gofal iechyd proffesiynol, gan hwyluso'r ffordd ar gyfer gofal trawsffiniol neu amlasiantaeth sy’n gweithio’n llawer haws. Gallant hefyd rannu'r wybodaeth gyda pherthnasau a gofalwyr.

Enghraifft o'r manteision sydd wedi'u cyflwyno drwy Borth Cleifion Bae Abertawe (PKB) yw bod y tîm dermatoleg yn Ysbyty Singleton yn defnyddio'r porth i weithio'n agos gyda'r cleifion systemig y mae angen monitro eu gwaed yn rheolaidd.  Fel arfer, byddai pob un o'r cleifion hyn yn dod i'r ysbyty bob 12 wythnos ar gyfer apwyntiad claf allanol.  Wrth gyflwyno'r porth, gellir adolygu cleifion yn rhithwir, heb fod angen iddynt fynychu apwyntiad clinig, a bydd hyn yn caniatáu i'r tîm ryddhau 3 slot apwyntiad fesul claf bob blwyddyn.  Gellir rhoi'r slotiau hyn i gleifion y mae angen apwyntiad wyneb yn wyneb arnynt. 

Yn ystod cyfnod Covid-19, mae nifer o dimau wedi cofrestru cleifion er mwyn gweithio gyda nhw mewn ffordd rithwir. Ceir enghraifft o hyn gyda'r Gwasanaeth Plant ag Anghenion Cymhleth yn Singleton, dan arweiniad Dr Jo Griffiths, sy’n Feddyg Ymgynghorol ym maes Iechyd Plant.  Mae’n  gweithio gyda rhieni plant ag anghenion cymhleth i roi ystod eang o ddolenni iddynt i adnoddau a gwybodaeth yn ymwneud â Covid-19, ynghyd â chyfarwyddyd am beth i'w wneud mewn sefyllfaoedd penodol. Hefyd, gwahoddodd y tîm Diabetes yn Nhreforys bob claf Math 1 a Math 2 i gael cofnod ar Borth Cleifion Bae Abertawe. Hyd yma, cofrestrodd 62 o gleifion Math 1 a 154 o gleifion Math 2 ar Borth Cleifion Bae Abertawe, sef cyfanswm o 216.

Mae Bwrdd Iechyd Bae Abertawe hefyd yn cynnig mynediad i bob aelod o staff i'w cyfrif porth eu hunain. Hyd yma, mae 485 o aelodau o staff wedi cofrestru ar gyfer cyfrif. Felly hyd yn hyn, mae cyfanswm o 2182 o gleifion/staff wedi cofrestru i ddefnyddio Porth Cleifion Bae Abertawe.

Adolygiadau o Farwolaethau

Er mwyn rhoi sicrwydd bod y gofal gorau posibl wedi'i ddarparu i'n cleifion ar ddiwedd eu hoes ac er mwyn nodi unrhyw feysydd i'w gwella, mae Llywodraeth Cymru yn ei gwneud yn ofynnol i ni gynnal Adolygiadau o Farwolaethau ar gyfer yr holl farwolaethau sy’n digwydd yn yr ysbyty.

Ar hyn o bryd, rydym yn defnyddio dull tri cham a'n Cais Adolygu Marwolaethau electronig ein hunain, neu e-MRA, i gefnogi'r wybodaeth a gynhyrchir.  Mae'r meddyg sy'n ardystio'r farwolaeth yn ymateb i nifer o gwestiynau a osodir ar gyfer Adolygiad Cymru Gyfan o Farwolaethau.  Ar hyn o bryd, y cwestiynau cam cyntaf hyn yw'r unig agwedd orfodol ar y broses o Adolygu Marwolaethau a ni yw'r gorau yng Nghymru yn gyson o ran cydymffurfio â’r rhain.

I ni, gallai'r ymatebion i rai o’r cwestiynau Adolygu Marwolaethau  sbarduno ail gam lleol ac adolygiad manylach o'r achos gan ymgynghorydd nad oedd yn ymwneud â gofal y claf.  Ar ôl nifer o flynyddoedd, mae Grŵp Llywio Cymru Gyfan bellach yn agos iawn at ryddhau fersiwn derfynol o Gam Dau ar gyfer Cymru Gyfan, a byddwn yn ei fabwysiadu, yn ei gyflwyno ac yn ei fonitro yn ôl y gofyn.  Bydd hyn yn ein galluogi i feincnodi ein hunain yn erbyn Ymddiriedolaethau a Byrddau Iechyd eraill yng Nghymru, gyda chymorth system electronig Unwaith i Gymru, sef system rydym wedi bod yn ymwneud â'i chynllunio a'i threialu.

Yn y cyfamser, rydym yn parhau i ddefnyddio ein dull tri cham ein hunain.  Roeddem yn teimlo ei bod yn bwysig cael trydydd cam i ddwyn ynghyd yr holl wybodaeth a gasglwyd er mwyn nodi unrhyw themâu ar gyfer dysgu a gweithredu.  Mae'r cam hwn yn cael ei wneud ar lefel uchel ar hyn o bryd, sef gan Gyfarwyddwyr Meddygol yr Unedau.

Adolygiad o Ddangosyddion Marwolaethau mewn Ysbytai

Cynhaliwyd adolygiad annibynnol o ddangosyddion marwolaethau mewn ysbytai gan yr Athro Stephen Palmer, sef Athro Epidemioleg ym Mhrifysgol Caerdydd.  Archwiliodd i ba mor ddibynadwy yw cofnodi ystadegau marwolaethau wedi’u haddasu yn ôl risg, sef y dull a ddefnyddir mewn ysbytai ledled Cymru, ac archwiliodd hefyd i sut y caiff y data hwn ei ddehongli.  Fe ganfu’r adolygiad y gall data am farwolaethau fod yn gamarweiniol ac nad yw'n rhoi’r mesur cywir o ansawdd y gofal.

Daeth yr Athro Palmer i'r casgliad nad yw'r Mynegai Marwolaethau wedi'i Addasu yn ôl Risg (RAMI)
yn fesur ystyrlon o ansawdd ysbytai. Credai fod y broses o adolygu cofnodion meddygol yr holl gleifion a fu farw yn yr ysbyty mewn ffordd safonol – system a arloeswyd yng Nghymru – yn ffordd well a chadarnach o asesu diogelwch ac ansawdd y gofal yn yr ysbyty. (Gweler yr adran 'Adolygiadau o Farwolaethau' uchod.)

Mewn datganiad ysgrifenedig a gyhoeddwyd ym mis Gorffennaf 2016, roedd Llywodraeth Cymru yn cydnabod y gwaith a wnaed gan yr Athro Palmer a daeth i'r casgliad, ar ôl gweithredu ystod o gamau a argymhellwyd yn flaenorol yn adolygiad Palmer (2014), nad oedd angen cyhoeddi dangosyddion RAMI mwyach.

Er na fydd y dangosyddion hyn yn cael eu cyhoeddi mwyach, bydd y Bwrdd Iechyd yn parhau i fonitro a chraffu ar yr holl wybodaeth am farwolaethau sydd ar gael yn rheolaidd er mwyn nodi ac ymchwilio i unrhyw batrymau neu glystyrau anarferol a allai fod yn destun pryder.

Dilynwch y ddolen hon i weld Gwybodaeth Marwolaeth BIPBA ddiweddaraf ar gyfer Medi 2020.