Mae ein hysbytai yn brysur IAWN. Os nad yw'n argyfwng, ewch i'n tudalen cyngor ar ofal brys
Mae norofeirws yn cylchredeg. Ewch i'n tudalen cyngor norofeirws

Mae'r gaeaf yn dod - felly mae'r ffliw hefyd! Ewch i'n tudalen cyngor ar y ffliw 

Gwybodaeth Marwoldeb

Diogelwch y Claf a Gwella Ansawdd

Mae Bwrdd Iechyd Prifysgol Bae Abertawe am roi pwyslais ar ansawdd a diogelwch yn ei wasanaeth. Mae’r cyhoeddiad hwn yn dangos sut mae marwoldeb a disgwyliad oes yn cael eu mesur a’u craffu.

Un o elfennau allweddol ein rhaglen Gwella Ansawdd yw dadansoddi a deall yr holl wybodaeth sydd gennym ar gael am bobl sy’n marw yn ein hysbytai.

Mae bron i hanner marwolaethau’r bobl yn ein cymunedau yn digwydd yn yr ysbyty, gan fwyaf oherwydd bod pobl sydd yn nesáu at derfyn eu bywydau yn dod i’r ysbyty yn ystod eu dyddiau olaf.

Bu farw dros 3,000 o bobl mewn ysbyty yn Abertawe, Pen-y-bont ar Ogwr a Chastell-nedd Port Talbot yn 2017, gan gyfrif am 51% o’r holl farwolaethau. Yn ychwaneg, bu farw 362 o bobl yn ein hosbisau. Digwyddodd 57.3% o’r holl farwolaethau mewn ysbytai neu hosbisau PABM.

Er hynny, rydym yn ymwybodol fod pobl mewn rhai achosion wedi marw yn yr ysbyty ble fuasai efallai wedi bod yn well iddynt i fedru marw yn eu cartref, mewn amgylchedd cyfarwydd.

Ar gyfer y rheswm yma, rydym yn cynorthwyo Llwybrau Gofal i’w defnyddio ar ddiwedd bywyd sy’n galluogi mwy o bobl i gael y dewis i farw yn eu cartref, os mai dyna yw eu dymuniad.

Profiad y Claf

Cesglir profiad y claf mewn ardaloedd 376 ar draws Bae Abertawe. Gall rifau’r casgliadau fod rhwng 850 i 1,000 yr wythnos. 

Mae’r adran profiad y claf yn cofnodi ac yn adrodd y nifer o ardaloedd ward sy’n darparu adborth o bob un o’r pedwar prif safle ysbyty.

Bydd pob un o’r Unedau Gyflenwi Gwasanaeth yn derbyn adborth manwl misol sy’n adnabod y themâu ac yn datblygu cynlluniau gweithredu ar gyfer gwelliant ar lefel yr Uned Datblygu Cynaliadwy.

Derbyniodd y system profiad cleifion teulu ffrindiau a theuluoedd 12,070 o ymatebion yn ystod y misoedd Mehefin, Gorffennaf ac Awst. Dywedodd 95% o bobl eu bod yn hynod o debygol/tebygol i awgrymu’r gwasanaethi i deuluoedd neu deulu oedd angen gofal neu driniaeth debyg.

Derbyniodd Bae Abertawe 198 o ymatebion i’r Arolwg Profiad Cleifion Cymru Gyfan yn ystod misoedd Mehefin, Gorffennaf ac Awst. Derbyniodd Cyfathrebu 90%, Glendid 88%, Urddas 97%, Preifatrwydd 93% a’r Boddhad ar y Cyfan oedd 79%.

Polisi Cwympiadau BIP Bae Abertawe

Mae polisi cwympiadau BIP Bae Abertawe yn awr yn fyw, gan sicrhau ein bod yn cynnig y gofal gorau posibl i’n cleifion. Mae’r holl dystiolaeth yn dangos os dilynir y camau yn y polisi newydd, ni fydd ond yn helpu i atal cwympiadau yn y lle cyntaf, ond os bydd cwymp yn digwydd, gallwn sicrhau’r canlyniad cyflymaf a gorau ar gyfer y claf.

Pan fydd claf yn cwympo gall fod goblygiadau corfforol a seicolegol ar gyfer y claf a’u teulu. Mae yna risg bydd y claf angen llawdriniaeth, gofal tymor hir, a dioddef colled i’w symudedd. Hyd yn oed os ydynt yn gwella, efallai bydd wedi niweidio eu hyder oherwydd bydd ofn arnynt gwympo eto. Mae cleifion yn gallu marw oherwydd cwymp yn yr achos gwaethaf.

Rydym yn ymwybodol fod cwympiadau yn medru bod yn drychinebus. Er hynny mae’r polisi cwympiadau newydd hwn yn darparu’r wybodaeth a’r arweiniad i geisio atal cwympo yn y lle cyntaf. Mae hefyd yn darparu mewnwelediadau manwl i mewn i gwympo er mwyn gwella’r siawns o adferiad da.

Porth Cleifion Bae Abertawe (Patients Know Best)

Mae darpariaeth porth cleifion yn rhan allweddol o strategaeth ddigidol y Bwrdd Iechyd a Cenedlaethol ac yn alluogwr ar gyfer cyflenwad Cymru Iachach, gan rymuso cleifion gyda’u cofnod ar-lein eu hunain wedi ei reoli gan y claf, i gynnal eu hiechyd â’u hunan-les. Aeth PKB yn fyw ar 10 Gorffennaf 2018 yn Ysbyty Tywysoges Cymru i ddechrau ac yn awr rydym wedi ei estyn i Ysbytai Treforys, Singleton a Chastell-nedd Port Talbot. 

Bae Abertawe yw’r Bwrdd Iechyd cyntaf yng Nghymru i gynnig mynediad i’w gwybodaeth ar-lein electronig i gleifion, sydd yn bresennol yn galluogi cleifion i gael mynediad i’w canlyniadau patholeg eu hunain. Mae gwaith datblygu wedi ei ddechrau i ddanfon copi o ddogfennau a digwyddiadau apwyntiad clinig BIPBA i gofnod y claf.

Mae BIPBA yn awr yn fyw mewn 15 gwasanaeth gyda 1015 o gleifion yn cofrestru ar hyd Bae Abertawe, gan gynnwys Ysbyty Tywysoges Cymru.

Yn ogystal â chael mynediad 24/7 i’w cofnodion, mae cleifion yn awr yn gallu dewis pwy y maent eisiau i weld y wybodaeth, a gweithio llawer yn agosach ac yn awr gyda chlinigwyr i reoli eu gofal yn y dyfodol fel tîm. Gellir creu cynlluniau gofal yn ddigidol gyda mewnbwn gan gleifion a chlinigwyr, ac mae fideos a chynnwys cyfryngau eraill i helpu cleifion i ddeall eu cyflwr yn well a rheoli eu gofal hefyd ar gael.

Gan ei wneud yn symlach i gleifion i ddewis pwy a all weld eu gwybodaeth, mae cleifion yn medru ei rannu’n hawdd gydag asiantaethau neu weithwyr proffesiynol gofal iechyd, gan ei wneud yn haws ar gyfer gofal ar draws ffiniau neu rhwng mwy nag un asiantaeth. Gallant hefyd rannu’r wybodaeth gyda pherthnasau a gofalwyr.

Fel esiampl o ble mae buddion wedi eu cyflwyno drwy gyflwyniad Porth Cleifion Bae Abertawe (PKB), mae’r tîm dermatoleg yn ysbyty Singleton yn defnyddio’r porth i gydweithio’n agos gyda’r cleifion systemig sydd angen monitro gwaed rheolaidd. Byddai pob un o’r cleifion yma fel arfer yn dod i’r ysbyty bob 12 wythnos ar gyfer apwyntiad cleifion allanol. Gyda chyflwyniad y porth gellir defnyddio’r dull rhith yma i adolygu cleifion heb fod angen mynychu apwyntiad clinig a bydd yn galluogi’r tîm i ryddhau 3 slot apwyntiad y flwyddyn ar gyfer bob claf. Gellir rhoi’r slotiau yma i gleifion sydd angen apwyntiad wyneb yn wyneb.  

Mae Tîm Uwch-reolaeth Bae Abertawe hefyd wedi cymeradwyo cyflwyno Porth Cleifion Bae Abertawe (PKB) i holl staff Bwrdd Iechyd Bae Abertawe os ydynt am gofrestru. Cyflwynir hyn rhwng misoedd Hydref a Rhagfyr.

Adolygiadau Marwoldeb

Er mwyn darparu sicrwydd y darparwyd y gofal gorau posibl i’n cleifion ar ddiwedd eu bywydau ac i adnabod unrhyw ardaloedd ble y gellir gwella, mae’n ofynnol i ni i wneud Adolygiadau Marwoldeb ar bob marwolaeth sy’n digwydd o fewn ein hysbytai.

Rydym yn bresennol yn defnyddio dull tair cam a’n Rhaglen Adolygu Marwoldeb electronig ein hunain, neu’r e-MRA, i gynorthwyo’r wybodaeth a grëir. Mae’r meddyg sy’n ardystio’r farwolaeth yn ymateb i nifer o gwestiynau Adolygiad Marwoldeb Cyffredinol (UMR) Cymru-Gyfan. Yn bresennol y cwestiynau cam cyntaf (UMRau) yma yw’r unig agwedd orfodol o’r Adolygiadau Marwoldeb ac y ni yn gyson yw’r gorau yng Nghymru yn thermau cydymffurfiad.

Ar ein cyfer ni, gall yr ymatebion i rai o’r cwestiynau UMR ddechrau adolygiad ail gam a llawer dyfnach o’r achos, gan ymgynghorydd nad oedd yn cymryd rhan mewn gofal y cleifion. Ar ôl nifer o flynyddoedd, mae’r Grŵp Llywio Cymru-Gyfan yn awr yn agos iawn i ryddhau fersiwn terfynol o Gam Dau Cymru-Gyfan y byddwn yn mabwysiadu, rhoi ar waith ac yn monitro fel bo angen. Bydd hyn yn ein galluogi ni i feincnodi ein hunain yn erbyn Ymddiriedolaethau a Byrddau iechyd eraill yng Nghymru, gyda chymorth datblygiad system electronig Unwaith i Gymru - system rydym wedi bod yn cyfrannu at ei ddylunio a’i gynllunio.

Yn y cyfamser, byddwn yn parhau i ddefnyddio ein dull tri cham ein hunain. Teimlom ei fod yn bwysig i gael trydydd cam i dynnu’r holl wybodaeth a gasglwyd at ei gilydd er mwyn creu unrhyw themâu ar gyfer dysgu a gweithrediad. Gweithredir y cam hwn yn bresennol ar lefel uchel gan Gyfarwyddwyr Meddygol yr Uned.

Adolygiad o Ddangosyddion Marwoldeb Ysbyty

Ymgymerwyd adolygiad annibynnol o ddangosyddion marwoldeb ysbyty gan yr Athro Stephen Palmer, athro epidemioleg ym Mhrifysgol Caerdydd, a archwiliodd os oedd marwoldeb wedi ei addasu ar gyfer risg, a ddefnyddir mewn ysbytai ar draws Cymru, yn ddibynadwy a sut yr oedd yn cael ei ddehongli. Darganfu’r adolygiad fod data marwoldeb yn medru bod yn gamarweiniol ac nid yw’n darparu mesur cywir o ansawdd y gofal.

Casgliad yr Athro Palmer oedd nad fod y Mynegai Marwolaethau wedi’i Addasu yn ôl Risg (RAMI) yn fesur ystyrlon o ansawdd yr ysbyty. Credodd fod y broses o adolygu cofnodion meddygol pob claf a fu farw yn yr ysbyty mewn ffordd safonol – system a arloeswyd yng Nghymru – yn darparu ffordd well a mwy trylwyr o asesu diogelwch ac ansawdd gofal mewn ysbytai. (Gweler yr adran ‘Adolygiadau Marwoldeb’ uchod).

Cydnabuwyd gwaith yr Athro Palmer gan Lywodraeth Cymru mewn datganiad ysgrifenedig a gyhoeddwyd ym mis Gorffennaf 2016 gyda’r casgliad, gan ddilyn rhoi ystod o weithredoedd a argymhellwyd o’r blaen gan yr adolygiad Palmer (2014) ar waith, nid oedd angen cyhoeddi dangosyddion RAMI bellach.

Tra na fydd y dangosyddion yma bellach yn cael eu cyhoeddi, bydd y Bwrdd Iechyd yn parhau i fonitro a chraffu’r holl wybodaeth marwoldeb sydd ar gael ar sail reolaidd er mwyn adnabod ac archwilio unrhyw batrymau anghyffredin neu glystyrau a all fod yn achos pryder.

Gwybodaeth Marwoldeb BI PBA Medi 2019